Zebra zonder speurneus

Zebra, morgen, Ned.1, 21.04-21.57u. In de praktijk, morgen, Ned.2, 20.25-20.55u.

Een schrijfsubsidie en een herschrijfsubsidie heeft het Stimuleringsfonds voor Nederlandse Culturele Omroepproducties nog wel verleend aan de nieuwe NCRV-dramaserie Zebra. Maar toen het er tenslotte op aan kwam ook een fiks deel van de totale productiekosten (zes miljoen gulden) te subsidiëren, werd die aanvraag afgewezen. Niet omdat het project volgens het fonds onder de maat was, maar simpelweg omdat er geen geld meer voor kon worden gevonden.

Jaarlijks heeft het Stimuleringsfonds zo'n dertig miljoen gulden te verdelen. Daarvan wordt ruim een derde besteed aan drama. “Het is prettig te constateren dat er de laatste jaren sprake is van een vrij continue kwaliteitsverhoging van het Nederlandse tv-drama”, zegt fondsdirecteur Annemiek Gerritsma. “Maar dat leidt ertoe dat de aanslag op ons budget groter wordt dan ooit. In dit geval was er nog maar geld voor één serie, terwijl er twee voorstellen waren ingediend. Het bestuur heeft toen, met alle waardering, gekozen voor het andere, omdat dat nèt even iets boven Zebra leek uit te steken. De afwijzing had dus niets te maken met een gebrek aan kwaliteit. Integendeel. Maar het gevolg is wel dat we de lat voor drama voortaan iets hoger moeten leggen.”

Niettemin heeft de NCRV, zij het knarsetandend, besloten de serie te maken - geheel op eigen kosten. Zebra begint morgenavond. De hoofdpersoon is een door Myranda Jongeling gespeelde reclasseringsmedewerkster, die om aanvankelijk nog onbekende redenen uit de grote stad is overgeplaatst naar een bureau in de provincie. Daar vallen af en toe, net als destijds in Pleidooi, wraakzuchtige klanten binnen om de boel op stelten te jagen. Maar belangrijker zijn ook hier de zaken die men te behandelen krijgt.

In de eerste aflevering gaat het over een door zijn moeder gekoeioneerde veehouder met een kuif van oranjebruin melkboerenhondenhaar, die in de plaatselijke seksboerderij verliefd raakt op een Braziliaanse hoer. Maar omdat die liefde hem op steeds hogere kosten jaagt, slaagt hij er niet in op het rechte pad te blijven. Hij wordt zelfs gearresteerd wegens vrouwenhandel.

De verhalen in Zebra werden, blijkens de aankondiging, gebaseerd op 'echte gebeurtenissen'. Toch kostte het mij moeite erin te geloven - in de eerste aflevering maakt die agrariër een wel erg naïeve indruk en ook de tweede, over een jongeman met psychotische ideeën over internationale complotten, is dermate buitenissig dat ik nauwelijks kon meeleven.

“Wij zijn er voor iedereen die in een cel terechtkomt, wanneer en waar dan ook”, legt de reclasseringsmedewerkster in deel één aan haar cliënt uit. Het probleem van de reclassering als plaats van handeling is echter, dat de verhalen het moeten stellen zonder een muurvast schema: er valt geen dader te zoeken, en er valt geen rechtszaak te winnen. De reclassering werkt in de marge van politie-onderzoek en justitiële afhandeling. Ze verdiept zich wel in al die zaken, maar heeft niet tot taak misdaden tot klaarheid te brengen.

In ambachtelijk opzicht is er echter weinig op Zebra af te dingen. In de scenario's, goeddeels geschreven door Ger Beukenkamp, is heel wat gaande, en de regie (door Jelle van Doornik en Erik van 't Wout) straalt allure uit. Dit is, denk ik, het soort drama dat eigenlijk het gemiddelde zou moeten zijn - en af en toe zou er iets moeten zijn dat daar bovenuit steekt.

Toevallig begint ook de EO morgenavond met nieuw drama. In de praktijk, geschreven door Dick van den Heuvel en geregisseerd door Mannin de Wildt, is gemaakt in de stijl van een bedaarde comedy, maar gewijd aan de serieuze dilemma's in een huisartsenpraktijk. Een hoogvlieger is de serie niet, maar als nu ook de EO al acceptabel drama gaat uitzenden, is er inderdaad reden voor optimisme.