Veel variatie met Freek de Jonge, Beastie Boys, Add N To X en Oltmans; Na Lowlands weer naar school of werk

Lowlands. Gehoord: 29 en 30/8, Biddinghuizen.

Wat Lowlands het tofste popfestival van Nederland maakt, is dat het veel gezichten heeft, terwijl er toch een duidelijk Lowlands-gevoel heerst. Dat laatste is een saamhorigheid die ontstaat onder de bezoekers die drie dagen uit hun dak gaan voor de vakantie voorbij is en school en werk weer beginnen.

Op een buiten de steden liggend terrein in de polder vormen ze een gemoedelijke gemeenschap. Ze delen de ervaring van de koude nachten in de tentjes op de camping, van dronkenschap, van katers, van nieuwgevormde vriendschappen en liefdes en van een constante stroom muziek, die van alle kanten komt. Het bijzondere van Lowlands is dat er veel aandacht aan is besteed om het een unieke ervaring te maken, door niet alleen popgroepen te programmeren maar ook theater, cabaret, film en openluchtperformers.

De verscheidenheid in het aanbod is groot: van klein en kneuterig tot massaal en knoerhard. Van de bingo en popkwis voor een paar honderd man in de kleine Foxtrot-tent, waar Freek de Jonge en Willem Oltmans ook nog korte optredens deden, tot de mega-concerten voor tienduizenden mensen in de grote Alpha-tent, met publieksfavorieten als Beastie Boys, Junkie XL, Deftones en Fun Lovin' Criminals. In het muziekaanbod zijn pop, alternatieve rock, metal en dance evenredig vertegenwoordigd, waardoor uiteenlopende groepen jongeren zich er thuisvoelen.

Die formule is succesvol: dit jaar was het festival opnieuw gegroeid, naar 45.000 bezoekers. Zo'n schaalvergroting heeft vaak tot gevolg dat er meer grote en minder onbekende namen geprogrammeerd worden, maar dat bleek dit jaar bij Lowlands niet het geval: nog altijd was er veel ruimte voor groepen waar de meeste mensen nog nooit van gehoord hadden.

Het Engelse Add N To X bijvoorbeeld, dat met een bezetting van twee drummers en drie synthesizerspelers een origineel geluid neerzette. De groep bracht hard denderende stukken waarin de synthesizers, oude Moogs en Korgs, doordringend bliepten en suisden. Veel nummers waren tamelijk vormloze, instrumentale vehikels voor wilde elektronische geluiden, andere boden door een swingend ritme, een melancholieke melodie of sterk vervormde zang meer aanknopingspunten. Het deed veel denken aan de experimentele popgroepen uit de jaren zeventig, die probeerden de traditionele songstructuren te verlaten en met synthesizers experimenteerden.

De muziek van de Japanse Boom Boom Satellites lag in dezelfde sfeer, al klonk het door de frisse dance-ritmes wel eigentijdser. Het trio creëerde met drums, gitaar en toetsen een zware geluidsmuur, die een hallucinerend effect had. Er waren dit jaar op Lowlands opvallend veel bands die zo'n trippy roes opriepen, waarbij de zware doperock van Monster Magnet het meest succesvol was.

De instrumentale muziek van het Schotse Mogwai had eveneens een intens effect, maar meer op het hart dan op de geest. De mooi subtiel opgebouwde, dan weer zacht kabbelende, dan weer hard losbarstende nummers waren onthutsend emotioneel, door de trieste bastonen en de schrijnend schrille gitaren, die in de harde stukken buiten zinnen jankten en piepten.

Het uit Liverpool afkomstige Gomez was een ander hoogtepunt, met traditioneel getoonzette pop die door de inventieve liedjes toch fris klonk. De kracht van Gomez is, naast de sterke, melodieuze nummers, dat er drie uitstekende zangers in de band zitten, die om de beurt of samen zingen en elkaar met één hese en twee heldere stemmen goed aanvullen. De groep speelde strak maar swingend, met veel aandacht voor details in het geluid, zoals heldere akoestische gitaren en percussie.

Verrassend was het intieme optreden van de eigenzinnige Belgische zangeres An Pierlé. Zittend op een skippybal achter een piano, zong ze met een uitdagend fel vuur in haar ogen slimme, intrigerende liedjes - soms met een lieve, tedere stem, dan weer kwaad uithalend, krachtig en zuiver. Haar verlegen presentatie was innemend: “Het volgende is een stil nummertje, ik hoop dat we het gaan horen.” Van buiten drong namelijk het botte lawaai van de andere tenten door.

Op dance-gebied was veel aandacht voor de stevige maar vaak opgewekte big beat, met Nederlandse groepen als Head First en Bonobo en als hoogtepunt een optreden van de Engelse DJ Fatboy Slim, die bij uitzondering in Nederland te horen was: hij draait zelden buiten Engeland. Hij combineerde zijn eigen hit The Rockafeller Skank - 'Right about now, the funk soul brother!' - met de gitaarriff van de Rolling Stones' Satisfaction, en mixte soepel opwindende nummers aan elkaar die de menigte in de grote tent deden huppelen en springen.

en even vrolijke boel was het bij de Engelse Freestylers, die met een feestelijke mengeling van hiphop en ska de volle tent op en neer lieten gaan - 'mash up da place', zoals rapper Tenor Fly het noemde. Dat hun nummers niet bepaald origineel waren maakte niet uit: de Freestylers pasten met hun onbezorgde plezier perfect in het Lowlands-gevoel.