The Who's Tommy

AMSTERDAM, 31 AUG. “Toen we met de Raggende Manne werden gevraagd werden voor een Flashbacks-tournee, heb ik eerst geopperd om nummers van Heino te gaan zingen. Daar kreeg ik mijn bandleden niet in mee. Pas toen de naam van de rockopera Tommy viel, was dat een onderwerp waar we alle vier iets in zagen. Ik ben geen verstokte fan van The Who, maar het heeft me wel altijd aangesproken dat ze in hun beginperiode zo ongebreideld tegen de wereld aanschopten. My Generation, dat soort nummers. In mijn herinnering klonk de rockopera Tommy heel anders dan in het echt. Toen ik de cd beluisterde, bleek de muziek aanmerkelijk softer en langdradiger dan ik had gedacht. De saaie stukken laten we weg.”

In de serie Marlboro Flashbacks, waarin popmuzikanten het werk van hun helden uitvoeren, wagen De Raggende Manne zich aan de rockopera Tommy van The Who, oorspronkelijk een dubbelelpee uit 1969 die werd bewerkt tot een filmversie (Ken Russell, 1975) en een musical. Zanger Bob Fosko, tevens het brein achter de hit Gabbertje van de gelegenheidsgroep Hakkûhbar, vertaalde de teksten en bedacht de werktitel Stommie voor het libretto over een doofstom en blind jongetje dat zich achter de flipperkast ontpopt als de nieuwe messias van het rock'n'roll-tijdperk.

“Van Acid Queen hebben we Zure Feeks gemaakt en Pinball Wizard wordt bij ons Trekkast Mafkees: 'Van Amersfoort tot Leiden was hij de beste gast/ hij staat daar als een zoutstaaf met zijn handen aan de kast.' Sommige nummers lieten zich makkelijker in het Nederlands vertalen dan andere. In een onbegrijpelijk nummer als Christmas ging componist Pete Townshend zich te buiten aan hoogdravend taalgebruik dat in zijn gewone popsongs ontbreekt. Een duidelijke verhaallijn heb ik in Tommy moeilijk kunnen ontdekken. In de film is het ook allemaal een beetje vaag: die blinde jongen stapt door een spiegel en opeens kan hij weer zien.

“Met de Raggende Manne zijn we niet gewend om te repeteren, omdat de spontaniteit ons heilig is. Dat wil beslist niet zeggen dat we nu van Tommy een rommeltje gaan maken. We geven er hooguit een eigen draai aan. Ons publiek is gewend dat ik het meteen op een schreeuwen zet. Maar we hebben wel degelijk aandacht besteed aan mooie koortjes en respect voor de oorspronkelijke melodieën.

“Ik heb me voor dit project een bijzonder soort discipline moeten opleggen, want er zitten behoorlijk complexe liedjes tussen. I'm Free bijvoorbeeld, dat heeft een heel ingewikkeld ritme. Alleen tussen de regels merk je iets van de boosheid die ik bij de Raggende Manne uitstraal: 'Stommie kan je horen/ wat is er met je oren?/ Stommie kan je voelen/ sla je vuisten op hun smoelen.'

..Het zou wel leuk zijn als onze gitarist iets met die molenwiekstijl van Pete Townshend doet. Het wordt géén chaos, zoals van de Raggende Manne misschien verwacht wordt. De arrangementen nemen we serieus.''

De Raggende Manne spelen The Who's Tommy: 7/9 Café Bolle, Tilburg, 8/9 Clinique, Maastricht, 14/9 Stairway To Heaven, Utrecht, 15/9 Plaza, Arnhem, 16/9 Plan C, Rotterdam, 22/9 De Mingel, Groningen, 23/9 Le Monde, Enschede, 24/9 Paradiso, Amsterdam.