Staking kost Northwest al 200 miljoen

NEW YORK, 31 AUG. De pilotenstaking bij Northwest Airlines, de partner van KLM, kost het bedrijf 12 tot 15 miljoen dollar per dag. Er is voorlopig geen uitzicht op een akkoord. De staking, die zaterdag begon, dupeert vooral reizigers in het midden van de VS, met name in Minneapolis, Detroit en Memphis. De meeste van hen waren hierop echter voorbereid, zodat het uitvallen van vluchten dit weekeinde niet tot grote verstoringen leidde. Op Schiphol bleven de problemen als gevolg van de staking beperkt. Omdat de staking tijdig was aangekondigd, had KLM het gros van de Northwest-passagiers in Europa naar andere maatschappijen kunnen overboeken.

President Clinton heeft de partijen opgeroepen weer te onderhandelen, maar niet ingegrepen. Een woordvoerder van het Witte Huis deelde mee dat, als de staking tot wanorde leidt, de president haar zal verbieden. Hij kan dit doen op grond van de Railway Labor Act. Vandaag komen vertegenwoordigers van het Amerikaanse ministerie van Transport en de economische adviesraad van de regering bij elkaar. Ze willen proberen de economische gevolgen van de staking bij de op drie na grootste luchtvaartmaatschappij van de VS te analyseren.

Grote stakingen bij luchtvaartmaatschappijen zijn zeldzaam in de VS. Werkgevers en werknemers beseffen hoe rampzalig de gevolgen kunnen zijn van zelfs maar de dreiging van een staking. North- west heeft nu al 200 miljoen dollar verloren aan de staking en alvast alle vluchten tot en met dinsdag opgeschort. De laatste pilotenstaking in de VS had plaats in februari 1997, toen piloten van American Airlines het werk neerlegden. Vier minuten na het uitroepen van de staking greep president Clinton in en verplichtte iedereen weer aan het werk te gaan. In 1989 had een grote staking plaats van Eastern Airlines, een maatschappij die daar vervolgens failliet aan ging.

Northwest heeft 6.200 piloten in dienst, die aangesloten zijn bij de vakbond Air Line Pilots Association (ALPA). Zij zijn al twee jaar in onderhandeling over een nieuw contract. Het management vindt de eisen te hoog, maar de piloten houden eraan vast omdat ze compensatie willen voor het inleveren van loon een paar jaar geleden. In 1993 zweefde Northwest op de rand van een bankroet en namen de piloten genoegen met 15,5 procent salarisvermindering voor een periode van 39 maanden. Nu willen ze 15 procent verhoging voor de komende vijf jaar en baanzekerheid. De bedrijfstop wil niet verder gaan dan 10 procent. Behalve een alliantie met KLM heeft Northwest ook een 'mondiale strategische alliantie' met Continental Airlines gesloten. De bond vreest dat Northwest er steeds meer toe zal overgaan korte vluchten uit te besteden aan regionale maatschappijen die goedkoper werken en dan eigen piloten zal ontslaan. “Wij hebben destijds geen salaris ingeleverd om vijf jaar later op straat te komen staan”, aldus de bond.

De loonkosten voor Northwest bedragen per jaar 800 miljoen dollar. In de berekeningen over de gevraagde en geboden salarissen gaapt volgens Northwest nog een kloof van 100 miljoen dollar. Volgens de bond is het 70 miljoen. Northwest blijft bij het standpunt dat de piloten meer eisen dan hun collega's bij andere maatschappijen. In een periode van recessie zou dat de maatschappij in een slechte concurrentiepositie plaatsen.

Piloten van Air Canada hebben ook gedreigd met een staking, die overmorgen zou kunnen beginnen. Dat zou een extra verstoring zijn van het Noord-Amerikaanse passagiersvervoer in de lucht. Aanstaand weekend is het in de VS bovendien Labor Day, traditioneel het einde van de zomer en het einde van veel vakanties. De mogelijkheid bestaat dat de president dan alsnog ingrijpt. Hij kan de piloten verplichten aan het werk te gaan en een afkoelingsperiode van zestig dagen inlassen.

Northwest, dat in totaal 51.000 mensen in dienst heeft, is ook in de slag met maar liefst vier andere vakbonden. De belangrijkste twee daarvan zijn de International Association of Machinists (IAM), dat 25.000 werknemers van Northwest vertegenwoordigt. Daarnaast zijn 10.000 stewardessen van Northwest aangesloten bij de Teamsters vakbond, die eveneens in onderhandeling is met het bedrijf. Het resultaat van onderhandelingen van de ene bond zal ongetwijfeld invloed hebben op de onderhandelingen bij de andere partijen.