Hard gelach

“Wat is er?” vroeg mijn huisgenote toen ik tien jaar geleden een kwartier lang dubbel lag boven mijn bord spaghetti. Ze wilde weten of ik soms stoned was, maar ik kon haar met de hand op mijn hart bezweren dat dat in elk geval niet zo was. Wat mijn lachlust dan wel opwekte? Ach, in elk geval niet het florissante uitzicht op de Leidse hakbijlenbuurt, dat ons werd ontnomen door de naastgelegen, grauwe studentenflat.

Het was de hoop op een herhaling van deze deuk die me deed besluiten deel te nemen aan een lachmeditatie van Dhyan Sutorius, in een vroeger leven huisarts, scheepsarts en dermatoloog. In die laatste professie begon het al. “Hallo jongens! Zijn jullie er weer met z'n allen?” raadde hij mensen met puistjes aan om 's ochtends tegen hun spiegelbeeld te zeggen.

Hij vindt dat ouders naast huilen ook het lachen van hun kinderen sterk onderdrukken. Al sinds 1978 geeft hij lachmeditaties. Zeven jaar later richtte hij in Duivendrecht het Centrum ter Bevordering van het Lachen op.

Inmiddels houdt hij zijn workshops, niet alleen voor kleine clubs, maar soms ook voor congressen van 800 man. Lachen is een actief gebeuren, meent hij, Amerikanen noemen het niet voor niets internal jogging: “Op psychologisch niveau gebeurt er van alles in een lachmeditatie, je kunt gaan lachen om alles wat er gebeurt.” Maar ook dit blijkt een kwestie van uithoudingsvermogen: dagelijks mediteren en elke dag opnieuw alsof het de eerste keer is. 'En dan moet je niet meteen na de eerste keer zeggen: 'Het is niks voor mij'.'

De Duivendrechter zou zelfs vlak na zijn eigen levenseinde voor zijn vrienden een gezamenlijke sessie willen organiseren. “Maar ik hoop dat dat nog heel lang duurt, haha!”

Onlangs hield hij zitting in Oibibio. De bezoekers blijken nogal wat uiteenlopende beweegredenen te hebben voor hun komst: gewoon nieuwsgierigheid, een verjaarscadeau, maar ook om chronische pijn te verlichten. Marjo Menssink, die onder meer lijdt aan aangezichtspijnen, doet al een tijdje elke dag lachmeditatie en heeft er baat bij. Het is niet eenvoudig om met jezelf te gaan lachen, vindt ze. 'Je komt jezelf echt tegen, je moet bijvoorbeeld niet bang zijn om te gaan huilen. Het heeft hetzelfde effect als zingen, dansen en joggen, maar dit is minder vermoeiend. Echt, het is de moeite waard om de uitdaging aan te gaan.'

Het eerste stadium van de lachmeditatie bestaat uit rek- en strekoefeningen, maar niet alleen van je lachspieren door gekke bekken te trekken naar je buurman, nee, al je spieren. Sutorius bereidt zijn publiek voor op het Grote Lachen: 'Als je niet in de lach schiet, maar bijvoorbeeld kwaad wordt, zeg daar dan een ja tegen, maar uit het niet. Gebruik vervolgens de energie van de boosheid om daarmee te lachen:' Haha, ik ben kwaad in een lachmeditatie, hahaha... Lachen transformeert, dan kan de boosheid verdwijnen.'

Dan de tweede fase, het moment suprème: vijf minuten lachen of, als je wilt, huilen. Sutorius lacht ons voor: 'Hahaha...' Veel mensen om me heen zitten te grinniken, sommigen liggen helemaal in een deuk, een vrouw barst in tranen uit. Zelf kom ik niet veel verder dan een glimlach. Ik zeg er wel ja tegen, maar dat heeft toch niet echt stuipen ten gevolge. Ik kijk naar onze meester die ons blijft voorlachen, ik meen twee gouden tanden te ontwaren. “Sta je toe te lachen om alles, je hoeft er geen reden voor te hebben, haha, geen reden om te lachen, haha!” Gebulder om me heen, maar bij mij verandert het niet veel. “Nog twintig seconden!” roept Sutorius en mijn buurvrouw krijgt de slappe lach: “Lach met je favoriete probleem nummer een!” Ik krijg kramp in mijn kaak.

Gelukkig is het nu tijd voor het laatste stadium: vijf minuten stilte, waarin je je aandacht op je eigen lichaam richt. “Voel een tot ziens voor iedere gedachte”, adviseert Sutorius.

De voormalige dermatoloog vraagt ons om met een woord, een plaatje of een tekening te beschrijven welk gevoel er het laatste moment bovenkwam. 'Een deinende bloem op het water', 'dwarrelende sneeuw', 'verstild bergmeer', klinkt het uit de groep. Ik sta er versteld van wat vijf minuten lachen allemaal aan potentiële titels van gedichtenbundels naar boven brengt.

Een man meldt dat de kriebel in zijn keel verdween toen hij er ja tegen zei. Een vrouwelijke deelneemster vertelt dat haar konijn de meditaties thuis maar matig kan waarderen. Na afloop komt een medewerker van Oibibio de stoelen rechtzetten. Want morgenochtend moeten de Hare krishna's hier weer aan de slag met hun kralengeneeskunde.

Twee weken oefenen verder blijken mijn lachspieren, althans tijdens de meditatie, helaas nog altijd even stram. Woonde ik nog maar in een studentenhuis.