Rotterdams concert met Gergjev besluit Uitmarkt Amsterdam

Concert: Rotterdams Philharmonisch Orkest o.l.v. Valery Gergjev. Gehoord: 28/8 De Doelen Rotterdam. Herhalingen: 30/8 20.30 uur Uitmarkt Dam, Amsterdam (beh. Don Juan); 31/8 Concertgebouw Amsterdam; 18/9 Rotterdam. Tv: 30/8 Avro Ned 1 22.38 uur.

De gisteravond in Amsterdam begonnen Uitmarkt wordt zondagavond besloten door het Rotterdams Philharmonisch Orkest, dat onder leiding van chef-dirigent Valery Gergjev optreedt op een podium voor het Paleis op de Dam. Er klinkt dan een deel van het briljant gespeelde concert dat gisteravond al in de Rotterdamse Doelen werd gegeven als opening van het Rotterdamse muziekseizoen. Maandag gaat het concert nog een keer in het Amsterdamse Concertgebouw. De Avro-tv neemt het Damconcert - met Mozarts ouverture Don Giovanni en Berlioz' Symphonie fantastique vroeg op de avond op voor uitzending later op de avond.

Valery Gergjev, die binnenkort zijn tienjarige verbintenis met zijn Rotterdams Philharmonisch Orkest viert, geeft op de Uitmarkt zijn eerste buitenoptreden in ons land. Het is ook voor de eerste keer dat een groot symfonieorkest optreedt op de Dam. Het Koninklijk Concertgebouworkest, dezer dagen op tournee naar Salzburg en Zwitserland, liet zich eerder wel horen op het nu openliggende Museumplein en in het Vondelpark.

Het concert omvat in zijn complete vorm naast de muziek van Mozart en Berlioz ook nog Don Juan van Richard Strauss. Met het thema 'tragische liefde' past het dan ook in het derde Gergjev Festival dat vanaf 16 september in Rotterdam plaatsvindt en waarin het dan nog een keer klinkt.

Don Giovanni en Don Juan leiden beide tot de dood van de geobsedeerde vrouwenveroveraar. De Symphonie fantastique gaat eveneens over de dood na een tragische onvervulde liefde, zij het dat bij Berlioz in zijn 'Episode de la vie d'un artiste' het een kunstenaar is die sterft. Zo keren de demonie en dreiging aan het begin van de ouverture Don Giovanni aan het slot van de Symphonie fantastique (1830-'31) in spectaculair verhevigde vorm terug als heksensabbat.

Hoe uitstekend ook Mozart en Strauss bij de Rotterdammers klonken, het Berlioz-stuk was onmiskenbaar het hoogtepunt van dit optreden. Gergjev wist dan ook het maximale te halen uit deze opeenstapeling van avantgardismen. Vanuit een typisch door angsten beheerst romantisch gegeven voorspelt Berlioz het afdalen in de menselijke psyche door Freud, de hoogstpersoonlijke ontboezemingen van Mahler, de feeërieke toversfeer van Tsjaikovski (in het deel Un bal), de vrije vorm van Strauss' 'Tondichtung' en - in het absurdistische slotdeel - de beeldende instrumentiekunst van Ravel.