BSE prionen in blinde darm ontdekt

ROTTERDAM, 29 AUG. De Britse regering overweegt om blinde darmen en keelamandelen die operatief worden verwijderd te laten onderzoeken op de aanwezigheid van prionen die bij mensen de gekke-koeien-vorm van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob veroorzaken. De overweging komt voort uit het feit dat artsen uit Plymouth prionen hebben aangetoond in de al in 1995 verwijderde blinde darm van een Brit die nu aan de ziekte van Creutzfeldt-Jakob (CJ) lijdt. Zijn blinde darm werd verwijderd acht maanden voordat de eerste verschijnselen van CJ zich bij hem openbaarden. Blinde darmen die in dezelfde tijd zijn verwijderd en waarvan de voormalige bezitters nu niet aan CJ lijden bevatten geen prionen.

In het Britse medische tijdschrift The Lancet dat vandaag uitkomt schrijven de artsen dat door onderzoek aan de 44.000 blinde darmen die jaarlijks in Groot-Brittannië operatief worden verwijderd de omvang van de dreigende epidemie van CJ zou kunnen worden voorspeld. Wellicht kunnen ook de 800.000 weggenomen keelamandelen worden onderzocht. Bij schapen die later scrapie (de schapen-variant van CJ en de gekke-koeienziekte) krijgen kunnen de prionen in de keelamandelen worden aangetond. Er zijn tot nu toe 27 Britten aan de nieuwe vorm van CJ overleden. Omdat er jaren verstrijken tussen de besmetting en het uitbreken van de ziekte is nog onvoorspelbaar of deze doden de voorbode zijn van een grote epidemie, of dat het bij sporadische gevallen (ongeveer één dode per maand) zal blijven.

Screenen levert echter een ethisch probleem op. De screening van appendices en tonsillen is zinvol om de gezondheidsautoriteiten informatie te verschaffen over een dreigende epidemie. Maar het heeft weinig zin om de voormalige eigenaren van blinde darmen en keelamandellen waarin prionen worden gevonden op de hoogte te stellen van hun dreigende ziekte. CJ is namelijk niet te genezen, ook niet als de ziekte wordt gediagnostiseerd voordat hij last veroorzaakt.

De nieuwe vorm van ziekte van Creutzfeldt-Jakob is vrijwel zeker het gevolg van de epidemie van gekke-koeienziekte (BSE) die in Groot-Brittannië in zijn nadagen is. BSE wordt veroorzaakt door eiwitten (prionen) die in hersenen en ander weefsel voorkomen. Prionen veroorzaken ziekte als ze van vorm veranderen en zich ophopen in de hersenen. Een vormveranderd prion kan intacte prionen in de ziekmakende vorm omzetten, daardoor kunnen zieke dieren of hun slachtafval gezonde dieren en mensen infecteren.

De patiënt waarbij de prionen in de blinde darm werden aangetoond is een 45-jarige Brit die begin dit jaar dement en invalide is opgenomen in een psychiatrische kliniek en in juni overleed. In september 1995 kreeg hij een blinde-darmontsteking en werd zijn blinde darm verwijderd en bewaard. In april namen hersenchirurgen een hersenbiopt, waarbij het vermoeden van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob werd bevestigd.