82 Kilo schaaktalent

Zoals een bezorgde aandeelhouder de koersen van een wisselvallig fonds bestudeert, zo volgt Gari Kasparov misschien de resultaten van Alexei Shirov. Met het prijzengeld van hun komende match om het wereldkampioenschap lijkt het nog steeds niet in orde te zijn. In ieder geval is er nog niet officieel aangekondigd wanneer en waar er gespeeld zal worden. Bij iedere nederlaag van Shirov zakken de aandelen van de wereldkampioenschapsmatch.

In Dortmund deed Shirov het een paar maanden geleden heel slecht. Hij had een excuus, want hij kwam net uit New York, waar hij een paar instructieve videofilms had gemaakt, en hij was nog duizelig van de jetlag. Zulke excuses maken weinig indruk op potentiële sponsors.

In het Rubinstein Herdenkingstoernooi in het Poolse Polanica Zdroj begon Shirov vorige week ook niet goed. Verloren van Ivantsjoek en Gelfand, gewonnen van Krasenkov, remise tegen Karpov, anderhalf uit vier. Deze week ging het beter en ten slotte kwam Shirov op de tweede plaats, een punt achter Boris Gelfand. Om aan te tonen dat hij de juiste man is om tegen Kasparov te spelen, had hij het toernooi moeten winnen.

Karpov deed ook weer eens mee aan serieus toernooi. Hij reist druk de wereld rond, maar meestal gaat het om simultaanséances en ander klein spul. In Polanica Zdroj werd hij gedeeld zevende, samen met de Poolse meester Bartlomiej Macieja. Twee partijen verloren, een gewonnen. Behalve zijn overwinning op Anand, die hem begin van dit jaar het Fide-wereldkampioenschap opleverde, heeft Karpov nu al bijna twee jaar lang niets goeds gedaan. Op de Internetnieuwsgroep rec.games.chess.politics, de Gekkenkrant van de schaakwereld, waren al mensen die schreven dat Karpov eigenlijk nooit erg geweldig is geweest.

Schakers die graag willen weten of ze in december naar Las Vegas kunnen reizen om Karpov zijn wereldkampioenschap te ontfutselen, moeten nog even wachten. Twee weken geleden zouden in Las Vegas nadere bijzonderheden bekend gemaakt worden, maar de bijeenkomst werd afgelast omdat Fide-president Iljoemzjinov niet kon komen. Een persconferentie in Moskou werd vorige week ook afgelast.

Iljoemzjinov is wat stiller geworden sinds de moord op de Kalmukse journaliste Larisa Joedina. Gaat Las Vegas nog door? “Niets is zeker“, zei een functionaris van de Fide tegen de Australische grootmeester Ian Rogers.

Ook zonder wereldkampioenschappen is het druk genoeg. Anand en Kramnik vermaakten zich het vorige weekeinde met een rapidtoernooi in de Spaanse stad Villarrobledo. Anand won met 8 uit 9. Behalve geld won hij ook zijn gewicht in kaas, volgens de eerste berichten 87 kilo, maar later gecorrigeerd tot 82 kilo, misschien op aandringen van Anand zelf, die nogal gevoelig schijnt te zijn op dit punt.

Een waardevolle prijs. Het was manchegokaas, die erg lekker is en ook in Spanje niet goedkoop. Hoe verleidelijk ook, Anand wilde zijn gewicht niet in één klap verdubbelen en schonk de kaas aan een plaatselijke schaakclub, na er een paar stukjes vanaf te hebben gesneden om in de familiekring te nuttigen. Kramnik deelde de derde prijs in Villarrobledo en Loek van Wely de tiende. Er waren 175 deelnemers.

Wit Gelfand-zwart Shirov, Polanica Zdroj

1. d2-d4 Pg8-f6 2. Pg1-f3 g7-g6 3. c2-c4 Lf8-g7 4. Pb1-c3 d7-d5 Met het Grünfeld-Indisch deed Shirov in zijn match tegen Kramnik goede zaken. Gelfand is altijd heel goed voorbereid en kiest een van de scherpste varianten. 5. c4xd5 Pf6xd5 6. e2-e4 Pd5xc3 7. b2xc3 c7-c5 8. Ta1-b1 0-0 9. Lf1-e2 c5xd4 10. c3xd4 Dd8-a5+ 11. Lc1-d2 Da5xa2 Dit is de grote mode van de afgelopen jaren. 12. 0-0 Lc8-g4 13. Ld2-g5 h7-h6 14. Lg5-h4 a7-a5 15. Tb1xb7 g6-g5 16. Lh4-g3 a5-a4 17. h2-h4 a4-a3 18. h4xg5 h6xg5 19. Tb7-c7 In Lautier-Sokolov, Malmö 1998, werd 19. Tb5 gespeeld. Wit kreeg voordeel, maar het werd remise. Gelfand wil zwarts paard het natuurlijke veld c6 ontnemen. 19...Pb8-a6 20. Tc7xe7 Da2-b2 21. Le2-c4 Dit alles moest haarscherp berekend worden, waarschijnlijk niet in de toernooizaal maar in de studeerkamer. 21...Db2-b4 22. Lc4xf7+ Kg8-h8 22...Txf7 ging niet goed wegens 23. Txf7 Kxf7 24. Pxg5+. Maar nu lijkt wits toren geen goed veld te hebben.

23. Te7-d7! Hij heeft er toch een. 23...Lg4xd7 24. Pf3xg5 Db4-b6 25. Lf7-e6 Weer een mooie zet, waarna zwart de dame moet geven om mat te voorkomen. 25...Db6xe6 26. Pg5xe6 Ld7xe6 27. Lg3-e5 Maar hoe staat het nu? Wit heeft dame en vier pionnen tegen zwart toren en twee stukken en een gevaarlijke vrijpion. Als zwart al zijn materiaal in veiligheid kan brengen staat hij goed. Een computer zou daar misschien beter in zijn dan een mens, in ieder geval slaagt Shirov er niet in. 27...Tf8-f7 28. Dd1-h5+ Kh8-g8 29. Dh5-g6 Le6-d7 30. Le5xg7 Tf7xg7 31. Dg6-d6 Wit wint materiaal, de hoofddreiging is 32. Dd5+. Het stukoffer 31...Pc7 ziet er nog aardig uit voor zwart, maar is net niet voldoende. 31...Kg8-h7 32. Dd6xa3 Nu hij zijn vrijpion kwijt is, staat zwart duidelijk verloren. 32...Pa6-c7 33. Da3-e3 Pc7-e6 34. d4-d5 Pe6-g5 35. f2-f4 Pg5-h3+ 36. Kg1-h1 Ta8-a2 37. f4-f5 Ph3-g5 38. f5-f6 Tg7-g6 39. f6-f7 Zwart gaf op.

Wit Anand-zwart Kramnik, Villarrobledo

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 g7-g6 4. 0-0 Lf8-g7 5. Lb5xc6 d7xc6 6. d2-d3 Pg8-f6 7. h2-h3 Pf6-d7 8. Pb1-c3 0-0 9. Lc1-e3 e7-e5 10. a2-a3 a7-a5 11. Pf3-d2 Dd8-e7 12. Pd2-c4 b7-b5 13. Pc4-d2 Tf8-d8 14. a3-a4 b5-b4 15. Pc3-b1 Lc8-a6 16. Pd2-b3 c5-c4 De pion die zwart hier noodgedwongen opgeeft, krijgt hij terug, maar hij houdt een lelijke pionnenstelling over. 17. Pb3xa5 Pd7-b8 18. Pb1-d2 c4xd3 19. Pa5-c4 d3xc2 20. Dd1xc2 Pb8-d7 21. Tf1-d1 c6-c5 22. Pc4-a5 De7-e6 23. Pd2-c4 Sierlijk wisselen de paarden elkaar af. 23...Lg7-f8 24. Td1-d5

24...Pd7-b6 Dit komt op een dame-offer neer. Zwarts enige kans om aan de witte druk te ontkomen. 25. Td5xe5 La6xc4 26. Te5xe6 Lc4xe6 27. Pa5-c6 Td8-c8 28. Pc6-e5 Lf8-g7 29. f2-f4 b4-b3 30. Dc2-f2 Ta8xa4 31. Ta1xa4 Pb6xa4 32. f4-f5 Le6xf5 33. Pe5xf7 Nog een onduidelijke stelling, maar zwart laat zich mat zetten. 33...Lf5xe4 34. Pf7-h6+ Kg8-h8 35. Df2-f7 Dreigt het klassieke stikmat. 35...Lg7xb2 36. Le3-g5 Lb2-d4+ 37. Kg1-h1 Zwart gaf op.