Unforgiven

Unforgiven (Clint Eastwood, VS, 1992), Veronica, 21.05-23.25u.

Ik heb Clint Eastwood verliefd zien zijn en zien janken in Bridges of Madison County, maar ik vond hem toen half zo ontroerend niet als in Unforgiven. De western gaat over de oude revolverheld Will Munny die weduwnaar is, kinderen heeft en met varkens en kippen boert. Clint Eastwood, mager, stram en grijs.

De jonge 'Kid' die hem op grond van diens reputatie uitnodigt nog één keer de wapens op te pakken, bekijkt de oude sceptisch. Hij had gehoord dat Munny 'koud was als de sneeuw en dat hij geen zwakke zenuw of angst in zijn lichaam had'. Munny weert de loftuiting af: “Mijn vrouw heeft mij genezen van drank en slechtheid”, zegt hij. En vanaf dat moment is de film één lange poging van Munny om de spoken uit zijn verleden te verjagen - terwijl hij natuurlijk toch de wapens weer opneemt. Om een verminkte hoer te wreken.

Unforgiven is wat je noemt een ontmythologiserende film. Alle heldenverhalen uit het Wilde Westen komen aan bod en ze worden allemaal uitgekleed. Het duel, hoogtepunt van de 'normale western', is hier een opeenhoping van ketsende geweren en nerveus missende hulpsheriffs. De posse, de groep burgers die de sheriff helpt bij het achtervolgen van bandieten, is een stelletje treuzelaars dat zanikt over de onkostenvergoeding voor het paardenvoer.

Hoogtepunt, dieptepunt, is het moment dat Munny de cowboy neerschiet op wiens hoofd de hoeren een beloning hebben gesteld. Met de twee premiejagers die bij hem zijn, luistert hij naar het ellenlange gekerm van de jongen. De spijt, de doodsangst is van hun gezichten af te scheppen. Hebben we hem gedood, vraagt de bijziende Kid. Ja, we hebben hem gedood.

Niemand kan zo goed de western ontmythologiseren als Clint Eastwood, die na zijn eerste rol in de tv-serie Rawhide (waarom wordt die nou nooit eens herhaald?) in talloze films de soepele en onfeilbare revolverheld speelde. Hier schiet hij zes kogels langs een blikje, waarna zijn dochtertje vertwijfeld aan haar broer vraagt “Did paw used to kill folks?”

Het is alsof Eastwood in één lange biecht vergeving vraagt voor zijn oude heldenrollen, waar hij nonchalant de kogels aaneenreeg. Zo ben ik niet meer, bezweert Munny zijn oude wapenbroeder Ned (een briljante rol voor Morgan Freeman). “I'm just a fellow now.”

Maar er zijn zo veel mooie details, zoveel mooie zinnen, rollen en scènes in de film, Eastwood heeft hem met zo'n gevoelige blik gemaakt - geen samenvatting, geen aanduiding kan er recht aan doen.