'Portret met tulband een echte Rembrandt'

AMSTERDAM, 28 AUG. Het schilderij 'Oude man met tulband' is definitief bestempeld als een werk van Rembrandt. Het Rembrandt Research Project (RRP) heeft dit na maandenlang onderzoek vastgesteld. “De kans dat het geen Rembrandt is, is vrijwel nihil”, zei onderzoeksleider Ernst van de Wetering gisteren in Amsterdam. “Twijfel is niet nodig en eigenlijk ook niet mogelijk.”

In oktober zal het werk voor het eerst te zien zijn op de beurs Pan Amsterdam. De Rembrandt is niet te koop.

'Oude man met tulband' is een vroeg werk van Rembrandt, dat hij maakte in zijn Leidse periode omstreeks 1627. “Het is een zeer vaardig schilderij, met knappe, ingewikkelde lichtreflexen, een enorme lichtkracht en een goed weergegeven gekantelde kop”, aldus Van de Wetering.

De kunsthistoricus Bredius was in 1917 de eerste om de zogenoemde 'tronie' te beschrijven en Rembrandt als auteur aan te wijzen. Anderen trokken dit oordeel in twijfel en schreven het doek toe aan Jan Lievens of Jacques des Rousseaux. Nadat 'Oude man met tulband' in 1956 was geveild in New York, verdween het schilderij uit het blikveld van de kunstwereld. Jarenlang probeerde het RRP tevergeefs het doek via advertenties te achterhalen. In 1995 dook het plotseling weer op in de etalage van een Amsterdamse kunsthandelaar.

Het onderzoek van het RRP concentreerde zich op de gebruikte grondering, verfopbouw en de licht-donker effecten. Volgens Van de Wetering verkende de 21-jarige Rembrandt ten tijde van 'Oude man met tulband' de lichtinval, die op dit schilderij schuin van achteren is. Het gezicht van de afgebeelde figuur blijft hierdoor grotendeels in de schaduw, zoals ook te zien is op andere Rembrandt-doeken zoals 'De berouwvolle Judas'. De op het schilderij aangebrachte signatuur RHL (Rembrandt Harmenz van Leiden) komt overeen met die op doeken uit dezelfde periode. De letters zijn direkt op de natte verf geplaatst en zijn dus niet op een later tijdstip aangebracht.

Houtonderzoekers hebben bepaald dat het eikenhouten paneel op z'n vroegst in 1624 geschikt kon zijn voor beschildering. Rembrandt gebruikte in zijn vroege periode vrijwel uitsluitend eiken panelen.

De man op “Oude man met tulband” is volgens Van de Wetering vermoedelijk een model uit Leiden geweest dat ook wel door Lievens en Dou gebruikt is. (ANP)