Parlement wantrouwt zuiverheid kabinet bij kapitaalinjecties; Onderlinge ruzie verlamt Japan

De Japanse economie maakt zware tijden door. Bij banken verdwijnen de boekwinsten als sneeuw voor de zon. Intussen blijkt dat de liberale regerings- partij geld pompt in de haar goed gezinde banken.

TOKIO, 28 AUG. De aandelen op de beurs van Tokio zijn vandaag voor de tweede achtereenvolgende dag met meer dan drie procent in waarde gedaald. Een van de weinige stijgers was het aandeel van de in problemen verkerende Long Term Credit Bank of Japan, waarover het parlement vandaag fel verder discussieerde.

De Nikkei-beursindex daalde vandaag 498 punten en eindigde op 13.915 punten, de laagste waarde sinds het ineenstorten van de 'luchtbel' in 1990. De index is nu terug op het niveau van maart 1986, voordat de hausse van eind jaren tachtig een aanvang nam. De yen steeg vandaag aanvankelijk sterk tegenover de dollar - een koersverschil van zo'n drie yen - maar eindigde de dag in Tokio weer op de aanvangskoers van ruim 143 yen.

Minister Kiichi Miyazawa (Financiën) zei vanochtend in een reactie op de val van de aandelen dat er “geen reden is tot paniek” en het “belangrijk is rustig te blijven”. Miyazawa zei verder te rekenen op de “veerkracht” van de beurs. Andere geluiden zijn echter minder rustgevend.

De krant Sankei citeert vanavond een anonieme commentator: “Het begint op de crisis van de jaren dertig te lijken.” Desondanks was er één positief bericht vandaag: de werkloosheid is in juli met 0,2 procentpunt gedaald tot 4,1 procent, zo maakte de regering vandaag bekend. De regering blijft de situatie echter “ernstig” noemen.

De daling van de Nikkei-index onder de 14.000 puntengrens bemoeilijkt de bedrijfsvoering van de banken omdat hun eigen vermogen vermindert. Boekwinst op het aandelenbezit is altijd een belangrijk deel geweest van het eigen vermogen van de banken, maar voor vrijwel alle banken is deze boekwinst nu als sneeuw voor de zon verdwenen. Door de zorgen over de banken meende het Amerikaanse bedrijf Moody's vandaag wederom de kredietwaardigheid van een Japanse bank te moeten verlagen. Fuji Bank was het slachtoffer nadat Moody's gisteren al de kredietwaardigheid verlaagde van de Asahi Bank en de Tokai Bank.

Gouverneur Masaru Hayami van Japans centrale bank waarschuwde vandaag in het parlement voor de desastreuze gevolgen voor de wereldeconomie die een faillissement van de Long Term Credit Bank (LTCB) kan hebben. Om de bank te redden wil de regering overheidsgeld in de bank pompen, maar de oppositie verzet zich fel en vraagt om verdere opening van zaken.

Minister Kiichi Miyazawa (Financiën) heeft enerzijds gezegd dat de bank solvabel is, anderzijds waarschuwde hij dat de bank ten onder zal gaan zonder een injectie van de overheid. De regering weigert een duidelijker inzicht te geven in de financiële huishouding van de LTCB, maar veel commentatoren speculeren dat de bank in feite reeds insolvabel is.

De oppositie vermoedt politieke motieven achter de bereidheid van de regering geld van de belastingbetaler in de LTCB te steken. De LTCB heeft gezegd leningen aan drie geassocieerde financieringsbedrijven volledig af te willen schrijven. De waarde van deze leningen komt ongeveer overeen met het geld dat de regering beschikbaar stelt.

Parlementslid Rikukai Sasaki (communistische partij) constateerde gisteren dat een van de bewuste financiële instellingen vrijwel al z'n kapitaal heeft gestoken in onroerend goedbedrijven, die op hun beurt een belangrijke politieke steun vormen voor de regerende Liberaal Democratische Partij.

Het wantrouwen tegenover de regering is verder gevoed nu gisteren bleek dat de regering in het verleden in het parlement heeft gelogen over een vergelijkbaar gebruik van overheidsgeld. Enkele jaren terug legde de overheid miljoenen op tafel voor de sanering van zeven hypotheekbanken. Miyazawa erkende gisteren in het parlement dat dit geld in feite diende om agrarische coöperaties uit de brand te helpen die veel geld hadden gestoken in deze hypotheekbanken. Destijds verklaarde toenmalig premier Ryutaro Hashimoto echter in het parlement: “Dit is niet ter bescherming van agrarische coöperaties.” Ook de agrarische coöperaties zijn een belangrijke politieke steun voor de LDP.

Ook een andere leugen van de regering is boven tafel gekomen. Eerder dit jaar stak de regering geld in alle grote banken van het land om hun eigen vermogen aan te vullen. Voorwaarde was dat al deze banken ook werkelijk gezond waren maar de LTCB-kwestie toont het tegendeel. “Dat we niet investeerden in slechte banken was in feite een leugen”, aldus LDP-parlementslid Nobuteru Ishihara onlangs in een economisch weekblad.