Berichten uit de branche; Goedegebuure

Literair criticus Jaap Goedegebuure van HP/De Tijd bladerde de plakboeken met zijn bijna 900 recensies voor het weekblad door, en voelde zich 'als iemand die neerhurkt bij een uitgedoofde oven en in de sintels graait'. Hij schrijft dat deze week in zijn laatste stuk voor HP/De Tijd, waar hij na zeventien jaar dienst moet opstappen. De hoofdredactie vindt zijn kritieken 'te saai en niet meer van deze tijd', aldus de Volkskrant, die het vertrek van Goedegebuure twee weken geleden meldde.

In zijn afscheidsstuk schrijft Goedegebuure, die bij HP/De Tijd in 1981 Aad Nuis opvolgde, dat hoofdredacteur Bert Vuijsje 'tussen twee smakken aan zijn sigaar door' met hem afsprak dat de samenwerking per 1 september zou worden beëindigd. Op dat moment werkte volgens Goedegebuure Ron Kaal voor HP/De Tijd al aan een artikel waarin de literaire kritiek in Nederland werd afgedaan als een gefossiliseerd wereldje zonder macht. Dat stuk verscheen op 7 augustus onder de kop 'Wie is er bang voor de criticus?'

Goedegebuure stelt in zijn eigen stuk een iets andere diagnose. 'Indachtig de hap-zapcultuur van de televisie zijn redacties van dag- en weekbladen steeds meer waarde gaan hechten aan het vermakelijkheidsgehalte van opiniërende krantenstukken. Omdat er geen groter vermaak bestaat dan leedvermaak, is er een groeiende vraag gekomen naar recensenten die hun slachtoffers met veel spierballenvertoon tegen de touwen van de ring aan weten te kwakken of bij machte zijn een relletje te ontketenen.'

Goedegebuure (1947) erkent dat hij als criticus weinig op heeft met de dynamische wereld van de Jonge Schrijver: 'Tussen mij en de Zwagermannen en Gipharten is het nooit iets geworden; wanneer ik naar hun generatie kijk, zie ik in de persoon van Désanne van Brederode maar één auteur die me intrigeert.' Het is dus 'goed dat er een jongere en frissere criticus in mijn plaats komt.'

Die 'jongere en frissere' opvolger is Max Pam (1946), die volgens Goedegebuure 'na mijn opmerkingen over zijn sleutelroman De Herenclub zo boos was dat hij zich voornam nooit meer een letter in dit blad te schrijven zolang ik daar nog aan meewerkte'. Voor zijn opvolger Pam, medewerker van onder andere NRC Handelsblad, de Volkskrant, Het Parool, de NPS en AT5, heeft Goedegebuure in de gebiedende wijs enkele adviezen: 'Verschans je achter een muur van boeken, blijf ver van recepties, presentaties en schrijverscafés en scherp je pen aan de literatuur. Word een echte criticus. Ik hou je in de gaten.'