Berichten uit de branche; Beste roman

James Joyce's Ulysses is de beste Engelstalige roman van deze eeuw. Tot die brave conclusie kwam het panel geleerden en schrijvers dat door uitgeverij Random House was aangezocht om een top 100 van klassiekers samen te stellen. Random House geeft onder andere de klassieke reeks Modern Library uit. Na Ulysses maakten Scott Fitzgeralds The great Gatsby, A portrait of the artist as a young man (weer van Joyce), Nabokovs Lolita en Brave New World van Aldous Huxley de top-vijf vol.

De lijst miste zijn uitwerking niet: onmiddellijk begon in de Verenigde Staten de discussie over de waarde van een top honderd. Vooral de nummer vijf wekte verbazing. Brave New World is weliswaar een beroemd boek, maar wie vindt het de op vier na beste Engelse roman van de eeuw? De juryleden van de verkiezing in ieder geval niet. 'Ik heb geen idee,' zei schrijver William Styron tegen de Washington Post. Ook historicus Arthur Schlesinger jr. ('Joost mag het weten'), schrijfster A.S. Byatt ('Ik heb er niet op gestemd') en historicus Shelby Foote ('Ik kan me niet voorstellen dat een van ons dat boek bij de eerste vijf heeft gezet') weten niet waar de uitverkiezing vandaan komt.

De juryleden blijken niet veel meer gedaan te hebben dan het selecteren van boeken uit een groslijst van 440 kandidaat-boeken van de eeuw die door de uitgeverij waren genomineerd. Selectiecriterium was of de boeken in de top-honderd thuishoorden. Dat zeker, meende het panel over Huxley's boek, waardoor het een van de vijf werd die door negen van de tien juryleden werd voorgedragen. Toen die vijf apart door de jury werden gerangschikt, kwam het op de laatste (vijfde) plaats.

In de onderste regionen van de lijst staan eigenlijk alleen boeken die van een van de tien juryleden een stem kregen. Medewerkers van de uitgeverij hebben de titels uiteindelijk naar eigen inzicht op volgorde gezet. Jurylid William Styron had achteraf wel meer tijd aan het maken van de lijst willen besteden 'als ik had geweten dat het zo serieus genomen zou worden.' Juist door het gekibbel over de waarde van de lijst is de publiciteit echter enorm, met alle gevolgen van dien. Zo is Ulysses, toch geen echt strandboek, inmiddels de nummer twee op de bestsellerlijst van de grote internetboekhandel amazon.com.