Weer BSE: 'jammer, maar helaas'

De ontdekking van een geval van de zogenoemde gekke-koeienziekte BSE in Groningen is het derde in twee jaar tijd in Nederland. De gezondheid van mensen lijkt niet direct gevaar te lopen. De export van vlees mogelijk wel.

VRIESCHELOO/ROTTERDAM, 27 AUG. De lange eikenlaan waaraan de boerderij van veehouder P. Beerepoot ligt, is afgesloten met dranghekken. Nodig is dat niet. Nieuwgierige kijkers zijn er vanmorgen nauwelijks; de toegang tot het bedrijf is verboden. Voor het schuin aangelegde tuinpad van de boerderij staat een klein blauw bord met de tekst: 'Besmet terrein - Bovine Spongiforme Encefalopathie' (BSE). Daarnaast een jerrycan en een doos. Het gazon is gladgeschoren en proper. In de stal die achter de woning staat, loopt een man langs de koeien.

Boer Beerepoot (44) kwam vijf jaar geleden uit Noord-Holland naar het rustige Oost-Groningse akkerbouwgebied in het buurtschap Rhederveld, vlakbij de Duitse grens. Het jonge gezin had het naar zijn zin, vertelt overbuurman G. Heeres van de Johanna-Hoeve. De akkerbouwer is flink geschrokken van de gebeurtenissen op het bedrijf van zijn collega. “Je denkt altijd dat zoiets ver van je bed gebeurt. Dit is vreselijk. Het op een na ergste wat je als veehouder kan overkomen _ dat je vee moet worden afgemaakt.”

Candy Can Be, de koe met BSE, had volgens Beerepoot al enige tijd problemen, zo zei hij gisteravond tegen het persbureau ANP. “Ze was lastig met melken en dat werd steeds erger. Uiteindelijk heb ik haar drooggelegd, omdat ze helemaal niet meer te melken was. Ik heb de veearts erbij gehaald en die vertrouwde het niet. Uiteindelijk is er onderzoek gedaan en vandaag kreeg ik dan de boodschap: BSE.”

Vanmorgen rond twaalf uur werden Beerepoots negentig melkkoeien en jongvee in twee veewagens afgevoerd naar de noodslachterij in Tolbert. Daar werden de dieren direct afgemaakt. Ook wordt onderzocht of de huisdieren van de familie, twee honden en twee katten, in contact zijn geweest met vee. Eventueel moeten ook zij worden gedood. Directeur H. Oosterveld, van de regio noord van het ministerie van Landbouw zei vanmorgen niet te verwachten dat het derde BSE-geval in ons land tot grote onrust zal leiden onder noordelijke veehouders. “Dit is een incident, ja het derde incident, maar een incident.”

Het ministerie is vandaag begonnen met een onderzoek naar alle runderen die verwant zijn aan de besmette koe. De nakomelingen worden opgespoord en voor onderzoek naar het onderzoeksinstituut ID-DLO in Lelystad gestuurd. Dankzij een goed registratiesysteem is volgens het ministerie snel te achterhalen of Candy nakomelingen had en waar deze eventueel terecht zijn gekomen. Naar verwachtingen duurt het onderzoek naar de veestapel van boer Beerepoot zo'n twee weken.

Staatssecretaris Faber (Landbouw) verwacht niet dat de ontdekking van een nieuw geval gevolgen zal hebben voor de uitvoer van Nederlands rundvlees. Land- en tuinbouworganisatie LTO Nederland vreest echter van wel. “Enkele landen hadden naar aanleiding van de vorige uitbraken de import van Nederlands rundvlees al stopgezet en de nieuwe uitbraak zou wel eens tot meer afwijzingen kunnen leiden”, aldus een woordvoerder van LTO.

Volgens Faber is er vooralsnog geen gevaar voor de volksgezondheid. Overigens is wetenschappelijk nog steeds niet vastgesteld dat er een direct verband bestaat tussen de voor mensen dodelijke ziekte van Creutzfeldt-Jakob en de consumptie van met BSE besmet rundvlees. In Nederland worden de zogenoemde risicovolle organen van runderen niet geconsumeerd. Het gaat dan om de inhoud van de schedel, inclusief de hersenen en de ogen, het ruggenmerg en de amandelen. BSE is een zogenoemde prionziekte, veroorzaakt door een stapeling in de hersenen van eiwitten die van vorm zijn veranderd. BSE kwam voor het eerst in 1986 aan het licht in Engeland, waar sindsdien 170.000 gevallen zijn gesignaleerd.

Voorzitter J.W. Diepeveen van het Bedrijfsschap voor handel in vee is minder geschrokken dan de LTO. “Ik vind de ontdekking ook heel vervelend, maar we moeten niet overdrijven. Laten we eerst het onderzoek maar afwachten. Anderhalf jaar geleden deden zich in Nederland twee gevallen van BSE voor. Daardoor kwam Nederland op de zogenoemde lijst van niet BSE-vrije landen. Ons bedrijfsschap heeft ervoor gepleit Nederland van die lijst af te halen. Dat gebeurt nu dus niet. Door dit nieuwe geval krijgt de export, jammer maar helaas, een tik. Met name landen in het Midden-Oosten zullen zeggen: we willen jullie runderen niet.” Er werden vorig jaar vanuit Nederland 45.000 levende koeien geëxporteerd naar vele landen. De Oekraïne en enkele landen in het Midden-Oosten hebben naar aanleiding van de eerdere twee gevallen de import van Nederlands vee stopgezet.

J.A. Blaauw is lobbyïst van de Productschappen Vee, Vlees en Eieren en werkt op het kantoor van de PVE in Brussel, een vooruitgeschoven post van de productschappen in Brussel. Nederland ligt wat betreft de BSE in “een schemergebied”, aldus Blaauw. “Hoort Nederland op de lijst van BSE vrije landen of niet? In Engeland worden maandelijks nog besmette runderen ontdekt, dat is duidelijk, maar in Nederland (en ook Frankrijk) niet. Er zijn daarover discussies gaande binnen de Europese Commissie. Het geval in Groningen is een zeer slechte zaak”.

Loco-burgemeester M. Wachtmeester van de gemeente Bellingwedde zegt grote bewondering te hebben voor de familie Beerepoot. “Een BSE-geval op je bedrijf overvalt je. Toch zullen de moeilijke momenten nog komen als ze de lege stallen zien.”