Duitse bankiers houden adem in

BERLIJN, 27 AUG. Met ingehouden adem volgt Duitsland de financiële en politieke crisis in Rusland. Duitse banken hebben als grootste geldschieter de koers van hun aandelen op de beurs in Frankfurt inmiddels met zes procent zien tuimelen. Minister Theo Waigel (Financiën) deed gisteren een beroep op de Russen zo snel mogelijk economische hervormingen door te voeren om het vertrouwen op de financiële markten te herstellen.

De Duitse banken maken zich niet eens zoveel zorgen om hun eigen kredieten, die ze in Rusland hebben uitstaan. “We zijn vooral bezorgd over de uitwerking die de Russische crisis heeft op de financiële markten. Daar kan een echte crisis ontstaan”, zegt Peter Pietsch, woordvoerder van de Commerzbank in Frankfurt, in een reactie.

In totaal hebben de banken een bedrag van 56 miljard mark aan de Russen geleend. Het overgrote deel van deze kredieten is door de staat gegarandeerd via de zogenaamde Hermes exportkredietverzekeringen. Mocht Rusland niet meer in staat zijn zijn schulden af te lossen, dan loopt de staat het risico en daarmee de belastingbetaler.

Maar zowel het ministerie van Financiën als de Duitse banken onderstrepen er vertrouwen in te hebben, dat Rusland aan zijn verplichtingen zal voldoen.“Rusland heeft altijd betaald. De Russen weten dat ze in de toekomst ook op leningen uit het Westen zijn aangewezen”, zegt Pietsch.

Rusland hoort zeker niet tot de slechtste betalers. In het verleden heeft Rusland - in tegenstelling tot diverse ontwikkelingslanden- steeds zijn schulden afgelost. Er zijn weliswaar vier herstructureringen van de schulden geweest, maar daarbij is uitsluitend onderhandeld over nieuwe betalingstermijnen.

De bedragen waarvoor de banken zelf risico lopen worden “relatief klein” genoemd. De Commerzbank heeft voor 285 miljoen mark onverzekerde kredieten uitstaan; de grootste bank van Duitsland Deutsche Bank voor 1,35 miljard mark. Het gaat vooral om kredieten ter financiering van de export en voor investeringen in ontwikkelingsprojecten.

Meer zorgen maken de Duitse regering en de banken zich over de politieke situatie. “We kunnen niet toelaten dat Rusland, een supermacht die zo dicht bij Duitsland ligt, dieper en dieper in een crisis wegzakt”, zei de vice-voorzitter van de Commerzbank eerder deze week. Ook minister Rexrodt van Economische Zaken verklaarde, dat “we allemaal een groot belang hebben bij stabilisatie van de situatie in Rusland”.

De nieuwe Russische regering weet wat haar te doen staat om grotere chaos te voorkomen, meent Pietsch van de Commerzbank. “Ze moet economische hervormingen afkondigen en de enorme kapitaalvlucht stoppen, zodat het vertrouwen in de roebel wordt hersteld.”

Jürgen Stark, topambtenaar bij het ministerie van Financiën die binnenkort directeur wordt bij de Bundesbank, waarschuwde dat de crisis in Rusland en Azië een bedreiging vormen voor de wereldeconomische situatie. “We zitten in een fase waarin het financiële systeem in de wereld hoogst gevoelig is voor een crisis”, aldus Stark.

Zowel minister Waigel als minister Rexrodt haastten zich gisteren te verklaren, dat de crisis in Rusland de opleving van de Duitse economie niet in gevaar zal brengen. Daarvoor is het aandeel van de handel met Rusland te klein; slechts 2 procent van de totale Duitse export. Vorig jaar bedroeg de waarde van de Duitse export naar Rusland ruim 16 miljard mark, terwijl Duitsland voor 17,1 miljard aan goederen (vooral gas, olie) uit Rusland importeerde.

Horst Köhler, voorzitter van de Duitse Sparkassen (spaarbanken) die in de herfst voorzitter van de Oost-Europabank wordt, waarschuwde dat er wel degelijk risico's zijn voor de wereldeconomie en de Duitse economie. “Het crisismanagement van de G7 en het Internationale Monetaire Fonds is momenteel cruciaal. Maar het heeft geen zin in paniek te raken.”

In ander verband meldt het Duitse persbureau DPA dat de Deutsche bank haar triple-A rating van Standard & Poor's (S&P's) kwijtgeraakt. De beoordelaar van kredietwaardigheid bestempelt de vooruitzichten voor de bank als negatief. Al in 1996 verlaagde een andere toonaangevende financiële instelling, Moody's, de rating voor de Deutsche Bank. De verlaging van deze rating is het gevolg van een moeizame integratie van de kostbare investment banking activiteiten.