Goedkope scheepsvlag geeft misstand

ROTTERDAM, 26 AUG. De Nederlandse inspecteurs van de International Transport Workers' Federation (ITF) stuiten steeds vaker op wantoestanden aan boord van zogeheten 'goedkope vlag'-schepen: schepen die geregistreerd staan in landen die weinig eisen stellen aan veiligheid en arbeidsomstandigheden aan boord en die er voor rederijen een gunstig belastingregime op na houden.

Het grootste probleem vormt het loon dat bemanningsleden vaak nog moeten krijgen. In de eerste helft van dit jaar leverde controle op 176 goedkope vlag schepen in Nederlandse havens 2,6 miljoen gulden aan achterstallige salarissen op. In heel 1997 was dat 3,6 miljoen op 133 schepen. “Wij slagen er in 95 procent van de gevallen in de reders alsnog te laten betalen. Desnoods leggen we zo'n schip aan de ketting”, zegt R. Touwen, coördinator van ITF Nederland. Eén op de vijf schepen vaart onder een goedkope vlag. Dat geldt zowel voor goederentransport- als cruiseschepen. Het ITF, dat wereldwijd scheepvaartvakbonden bundelt, inspecteert deze schepen en stuit daarbij behalve op achterstallig loon vaak op belabberde sanitaire voorzieningen, slecht onderhouden schepen, lage lonen en hoge werkdruk. Zo verdient de bemanning van veel cruiseschepen niet meer dan 100 gulden per maand.

Het ITF probeert CAO's te sluiten met rederijen die schepen onder goedkope vlag hebben varen, met als doel afspraken te maken over loon en arbeidsvoorwaarden. Dat lukt redelijk. Van de 19.000 goedkope vlag schepen die over de hele wereld rondvaren, hebben er 6.000 een contract met de ITF. Volgens Touwen steken, ondanks de negatieve publiciteit, steeds weer nieuwe “bananenrepublieken” de kop op die een goedkope vlag aanbieden. “Een populaire vlag is nu die van Tuvala, een eilandje voor de kust bij Nieuw-Zeeland.” Dat geldt eveneens voor Cyprus, waar veel Griekse rederijen zich registreren. Touwen noemt Griekse en Oekraïense reders als de grootste boosdoeners.

Het schip 'Global Mariner' vaart nu de wereld rond met een tentoonstelling hierover. Zondag en maandag ligt het in de Rotterdamse haven bij de vertrekhal van de Holland Amerika Lijn .