Tragikomische sollicitatie van trainer Co Adriaanse

AMSTERDAM, 24 AUG. Ergens op een camping zullen de dissidente Frank en Ronald de Boer met genoegen hebben geconstateerd dat Ajax hen dit seizoen niet zal missen tegen ploegen van het kaliber Willem II. In een karikatuur van een voetbalwedstrijd creëerde de regerend landskampioen welgeteld twintig doelkansen, waarvan er slechts twee (2-0) werden benut. Grotesk was de vermetele poging van Willem II-coach Co Adriaanse het systeem van zijn oude liefde te imiteren met een elftal dat speelde “als een dorpeling die voor het eerst door Parijs fietst”.

Ajax-coach Morten Olsen moet het als een zegen hebben ervaren dat hij gisteren een coach ontmoette met een al even romantische visie op voetbal als hij zelf. Adriaanse wist dat bij Ajax “de noodtoestand was uitgeroepen” na de pijnlijke nederlaag tegen PSV in het duel om de Johan Cruijff-schaal. Dat weerhield hem er niet van net als vorig seizoen de rode loper uit te leggen voor de regerend landskampioen, die de geesten van de broers De Boer voor één keer simpel kon verdrijven. Als Willem II werkelijk de toon zou hebben gezet voor het verzet van de Nederlandse oppositie tegen Ajax kan het bestuur in vrede afscheid nemen van zijn omstreden tweeling.

Maar Adriaanse leek in zijn even amusante als indringende gastcollege vooral te willen bewijzen dat hij een voortreffelijke opvolger van bondscoach Guus Hiddink zou kunnen zijn als ook Louis van Gaal (voorlopig) voor die functie bedankt. “Ik woon in elk geval al in Zeist”, zei Adriaanse, ironisch. Verbaal is hij wellicht nog sterker dan de door hem zo bewonderde Van Gaal.

Olsen kreeg nauwelijks de kans te vraag te beantwoorden of Willem II niet erg naïef was geweest door tegen Ajax op alle posities in het veld één op één te spelen. Die kamikaze-tactiek had met een record moeten worden bestraft, want Ajax verzuimde gisteren de 12-1 zege op Vitesse in 1972 uit de boeken te schrappen. De repliek van Adriaanse: “Naïef? Naïef is PSV te denken dat het met zijn negatieve spelopvatting tegen Ajax meer publiek zal trekken. Ten onrechte is de term Lucky Ajax geboren. Ajax scoort vaak in de laatste minuut tegen ploegen die lijken op de aangeslagen bokser die in de 15de ronde even zijn dekking laat zakken. Dan wordt de genadeslag uitgedeeld, als het verdiende loon voor wanbeleid.”

Gretig ontvouwde Adriaanse zijn denkwijze, daarbij wijselijk verzwijgend dat hij met het spelersarsenaal van Willem II wel een Han Vermeegeren moest zijn die slechts het orgineel van de meester kan vervalsen. Uitdagend had hij zijn Finse libero Hyypiä de handschoen toegeworpen met de stelling dat hij “vast niet tegen Arveladze in de mandekking durfde te spelen, hoewel hij toch Fins international is.” Hyypiä liet zich natuurlijk niet kennen en Adriaanse weigerde in te grijpen, toen de Georgische spits met enkele magistrale acties en een vroeg doelpunt illustreerde dat Willem II een andere oplossing had moeten bedenken.

Desondanks verkoos Adriaanse “het investeren in mijn eigen systeem” boven een destructieve aanpak tegen Ajax in de wetenschap dat “onze voorbereiding altijd tekort schiet als we meteen met een bergetappe moeten beginnen.” Willem II verzuurde al na de eerste demarrages van het getergde Ajax dat al na elf minuten met 3-0 voor had kunnen staan. Maar had Adriaanse niet een aanvallend Willem II beloofd? Waarom durfde hij dan niet te beginnen met Bombarda die met FC Groningen de defensie van Ajax ooit ernstig in verlegenheid had gebracht?

Op de uitleg van Adriaanse viel opnieuw weinig af te dingen. “Ik verkoos Ramzi als diepste spits, omdat hij zo voortreffelijk beweegt waardoor hij ook vaak in balbezit kwam. Maar dan stak Oliseh zijn schoenmaat 47 voor de bal en was Ramzi hem meteen weer kwijt. Zo ging dat de hele wedstrijd door. Bombarda is lang niet zo bewegelijk als Ramzi, hij zou tegen Ajax niet eens in balbezit zijn gekomen.” Vooral ook, omdat de op papier als schaduwspits spelende Galasek zich diep op eigen helft liet wegdrukken door de opvallend offensief spelende Danny Blind, die met een fraaie curve de tweede goal scoorde.

Zo welluidend klonk de lofzang van Adriaanse op het spel van Ajax dat de realiteit bijna onrecht werd aangedaan. Juist de uitblinkende aanvoerder van Ajax liet in woord en gebaar overduidelijk merken dat hij zich mateloos ergerde aan de onthutsend zwakke afwerking van vloeiende combinaties. Blind staat model voor effectief voetbal en hij zal het meeste heimwee hebben gehad naar de gebroeders De Boer, in hun rol als bewakers van het Ajax-systeem. Het was inderdaad schrijnend te zien hoe artiesten als Kinkladze, Arveladze, Dani en zelfs de soms sublieme Litmanen zich te buiten gingen aan goocheltrucs zonder rendement.

Natuurlijk wist ook Olsen dat Ajax zich die frivole houding al niet eens tegen een gerenoveerd én defensief PSV kan permitteren, laat staan tegen Europese topploegen in de Champions League. Maar wat hem betreft, mag een zo positief ingestelde trainer als Adriaanse zeker bondscoach worden. “Die filosofie is het uithangbord van het Nederlandse voetbal.” Wellicht dat Louis van Gaal binnenkort vanuit Barcelona het verlossende woord spreekt. Want, vertelde Adriaanse: “De berg is onlangs naar Mohammed gegaan. Namens de KNVB heeft directeur Arie van Eijden Van Gaal om advies gevraagd.” Maar alleen Olsen zal zijn handtekening willen zetten onder de tragikomische sollicitatiebrief, die Adriaanse gisteren door Willem II in de Arena liet afleveren.