Tervuren aan vergetelheid ontrukt

Museum Het Schaakbord, Kerkstraat 33, Tervuren. Geopend op zaterdag en zondag van 14 tot 17 uur. In de week na afspraak. Tel 00-32-2-7679153

BRUSSEL, 24 AUG. Omstreeks 1860 vestigde de ene na de andere Belgische schilder zich in Tervuren, een tiental kilometer buiten Brussel. In navolging van hun Franse collega's die bij het dorpje Barbizon in de natuur waren gaan werken, trokken de Belgische kunstenaars naar het Zoniënwoud bij Tervuren om er landschappen te schilderen. Werken van deze kunstenaars hangen in vele Belgische musea.

Maar anders dan de eveneens door de School van Barbizon geïnspireerde Haagse School, kreeg de School van Tervuren nooit grote internationale bekendheid.

Zo kon het gebeuren dat de Tervurense notaris Edouard Duvigneaud bijna honderd jaar later een schilderij van Hippolyte Boulenger (1837-1874), een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de School van Tervuren, voor slechts 3.400 (ongeveer 170 gulden) Belgische franken op de kop tikte. Die eerste aankoop was het begin van een verzameling, maar leidde onlangs ook tot de oprichting van een klein museum en een toenemend aantal studies over de School van Tervuren.

Duvignaud heeft zijn oude kantoor recht tegenover de kerk van Tervuren laten verbouwen tot een museumruimte die hij voor een symbolische frank verhuurt aan de vereniging De Vrienden van de School van Tervuren.

Bij die vereniging zijn enkele tientallen inwoners aangesloten. Ze werden aangestoken door het enthousiasme van de inmiddels gepensioneerde notaris voor de School van Tervuren.

Sinds 1987 besteden ze hun vrije tijd aan de voorbereiding van het museum en aan onderzoek naar alles wat te maken heeft met de School van Tervuren, waar omstreeks 1910 een eind aan kwam. Sommige leden zijn zelf ook aan het verzamelen geslagen.

Voorzitter Maurits Wynants, voormalig schepen van cultuur van Tervuren, signaleert dat de activiteiten van zijn vereniging helaas de prijzen van deze schildersschool nogal hebben opgedreven.

Notaris Duvigneaud kocht totaal zo'n vijftig schilderijen van schilders als Jules Montigny, Edouard Huberti en Joseph Coosemans.

Vorig jaar deed hij zijn meest recente aankoop: een voorstudie van een werk van Boulenger dat in het Brusselse Museum van Schone Kunsten hangt. Dat kostte een veelvoud van zijn eerste Boulenger aankoop: 120.000 frank.

Al die schilderijen zijn nu uitgeleend aan De Vrienden van de School van Tervuren, die de vereniging samen met enkele andere werken heeft opgehangen in het museum in het pand dat traditioneel de naam Het Schaakbord draagt.

Voorzitter Wynants vertelt dat de Vrienden zoveel mogelijk werk van de Tervuurse School proberen terug te halen. Ze hebben verder een wandelroute door het natuur- en parklandschap bij Tervuren uitgezet, waar het huidige landschap vergeleken kan worden met dat op schilderijen waarvan reproducties op borden langs de weg zijn aangebracht.

Intussen hebben De Vrienden meer van hun geliefde Tervuurse schilderijen ontdekt in de plaatselijke pastorie en op de zolder van het bij het Koninklijk Paleis in Brussel behorende Bellevue museum in Brussel. Het fascineert Wynants om op allerlei plaatsen schilderijen te vinden waarop hij Tervuurse landschappen kan identificeren.

Alleen al van een plaatselijke bosweg, de Wolvenweg, moeten honderden verschillende schilderijen bestaan. Samen met Herman de Vilder heeft hij vijf jaar geleden een monografie geschreven van Joseph Coosemans (1828-1904), een van de schilders van de Tervuurse School. Hij hoopt dat er volgend jaar voor het eerst een boek met een groot overzicht van de gehele School van Tervuren kan verschijnen.

De activiteiten van de gepensioneerde notaris en de Vrienden hebben ook aanstekelijk gewerkt op de gemeente Tervuren, die van plan is een gemeentelijk museum op te richten, waar de collectie van de Vrienden uiteindelijk zal worden ondergebracht.

Hun eigen museumruimte in Het Schaakbord willen de Vrienden ook voor andere tentoonstellingen gebruiken, zoals een Cobra-overzicht.

Christian Dotremont, een van de Belgische Cobra-leden, werd in Tervuren geboren en werkte er ook geruime tijd. “We zijn geïnteresseerd in alle kunstenaars die iets met Tervuren te maken hebben gehad”, aldus voorzitter Wynants.