CDA: Paars asielbeleid vastgelopen

Nederland neemt een steeds groter deel van de asielzoekers naar het Westen voor zijn rekening. Een teken van mislukt Paars beleid, zegt het CDA. De regeringsfracties verwachten heil van het regeerakkoord.

ROTTERDAM, 24 AUG. Het CDA ziet de groeiende rol in het Westen van Nederland als opvangland voor asielzoekers als bewijs dat het asielbeleid de afgelopen vier jaar is vastgelopen. “Het moet zo zijn dat elk land naar evenredigheid asielzoekers opneemt”, zegt CDA-Kamerlid J. Wijn.

Afgelopen zaterdag berichtte deze krant dat het Nederlandse aandeel van de opvang van asielzoekers in Westerse landen de afgelopen zeven jaar is gestegen van 2,3 procent naar 12 procent. Volgens Wijn is er een “ongekend tekort aan opvangplaatsen voor het huidige jaar”. Hij zet vraagtekens bij de afspraak in het regeerakkoord dat er een visie moet worden ontwikkeld over asielbeleid. Behalve de voorgenomen maatregelen moet er ook worden gewerkt aan een “consequent uitzettingsbeleid”. “Als alle mensen vrijwillig vertrekken volgens de statistieken, is daar weinig zicht op”, zegt hij. “Nu loopt het asielbeleid vast en daarmee sla je het draagvlak weg en dat mag niet gebeuren”.

Vluchtelingenspecialisten van de paarse fracties van de Tweede Kamer tonen zich niet verrast over het bericht dat Nederland een steeds groter aandeel van de vluchtelingenstroom naar het Westen voor haar rekening neemt. Zij vinden vooralsnog extra maatregelen buiten het regeerakkoord niet nodig.

“Wij hebben niet voor niks in een regeerakkoord afgesproken dat de uitvoering van het beleid wordt aangescherpt, streng maar rechtvaardig”, zegt Kamerlid drs. L Middel (PvdA). “Op zich is het opmerkelijk dat Nederland een geliefd land is voor asielzoekers, enerzijds kunnen we dat positief interpreteren, anderzijds moeten we er de wenkbrauwen over fronsen.”

Middel waarschuwt tegen paniekreacties op de vergrote toestroom van asielzoekers. In het regeerakkoord is afgesproken dat termijnen worden verkort en dat het administratieve bezwaar tegen afwijzing wordt geschrapt. Wel wordt de mogelijkheid tot hoger beroep verruimd maar asielzoekers kunnen dat beroep niet altijd in Nederland afwachten. Middel verwacht dat het aantal asielzoekers in Nederland zal afnemen na uitvoering van het akkoord. Helemaal zeker is het niet omdat bepaalde wereldcrises het aantal vluchtelingen kan doen groeien.

Volgens Kamerlid J. Rijpstra (VVD) is het evident dat de aanscherping van het asielbeleid van de een leidt tot een groeiende instroom voor de ander. Hij hoopt dat het regeerakkoord snel wordt uitgevoerd, “want daar schort het vaak aan”, zegt hij. D66-Kamerlid Boris Dittrich bevestigt dat vluchtelingen “hun kansen zoeken waar de kans op legaal verblijf het grootst is”.

Een meerderheid in de Kamer lijkt vooralsnog niet te willen tornen aan het zogenoemde driejaren-beleid, dat asielzoekers automatisch een verblijfsvergunning krijgen als ze, buiten hun schuld om, langer dan drie jaar moeten wachten op een besluit over de vraag of ze al dan niet in Nederland mogen blijven. Zaterdag lekte uit dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) in een interne concept-nota zint op afschaffing van dit beleid.

Volgens mr. B.K. Olivier, lid van de Adviescommissie voor vreemdelingenzaken (ACV), kunnen zo elk jaar “vele duizenden” asielzoekers in Nederland blijven. De IND zegt nadrukkelijk niet over cijfers te beschikken.

Kamerlid Dittrich (D66) wil van afschaffing van het driejaren-beleid niets weten. Kamerlid Rijpstra (VVD) wil eerst de cijfers van justitie hebben alvorens het beleid in heroverweging te willen nemen.

Als afschaffing van het beleid niet haalbaar is moeten er volgens de IND-nota “op zeer korte termijn in ieder geval beperkingen in het beleid” worden aangebracht. Een mogelijkheid is bijvoorbeeld om de termijn van drie jaar op te rekken naar vijf. Of om de proceduretijd voor de rechter niet mee te laten tellen bij vaststelling van de drie jaar, aldus de nota.

Dittrich voelt niets voor oprekken van drie naar vijf jaar. “Dat is een heel slecht idee van de IND. In plaats van energie te steken in het verminderen van de bureaucratie, blijven asielzoekers nog veel langer in onzekerheid”, meent Dittrich.

Dittrich heeft aan staatssecretaris van Justitie Cohen gevraagd uit te zoeken hoeveel mensen de afgelopen vier jaar op basis van deze regeling een vergunning hebben gekregen. Ook wil hij weten of het waar is dat Justitie cijfers over het driejaren-beleid achterhoudt omdat hoge getallen politiek gezien niet goed uitkomen, zoals Olivier van de Adviescommissioe Vreemdelingenzaken dit weekeinde in deze krant beweerde. Dittrich: “Ik heb ook eerder aan de staatssecretaris van Justitie gevraagd om hoeveel mensen het gaat. Maar ik heb daar nooit een bevredigend antwoord op gekregen. In de debatten deed zij (Schmitz) daar altijd vaag over”, aldus Dittrich.

De interne IND-nota ('Voorstel tot beëindiging van het zogenoemde driejaren-beleid') is gedateerd op 15 mei en is afgelopen week door het hoofd van de IND, drs. L. Elting, besproken met een aantal andere topambtenaren, zo bevestigt een woordvoerder. De nota is nog niet bedoeld voor politiek beleid. De IND wil eerst afwachten wat er van de maatregelen terecht komt in de nieuwe vreemdelingenwet die in het regeerakkoord is aangekondigd alvorens te besluiten over de voorstellen uit de nota.