Rwanda eist 'recht' tot inval in Congo; Mandela wil conferentie

KIGALI, 22 AUG. De regering van Rwanda zegt het recht te hebben zich te bemoeien met het conflict in buurland Congo, “op een manier die ze geschikt acht”. Het land wijst de inmenging van Zimbabwe in het conflict tussen de rebellen en de regering van president Laurent-Desiré Kabila af.

Dat heeft de Rwandese regering gisteren bekendgemaakt in een communiqué. De Rwandese ambassadeur in Johannesburg zei volgens het Zuid-Afrikaanse persbureau SAPA dat Rwanda in Oost-Congo “vitale belangen” heeft en die “zal weten te beschermen”. De ambassadeur vroeg de Zuid-Afrikaanse president Mandela om Zimbabwe en Angola aan te sporen hun troepen uit Congo terug te trekken. “Het alternatief is een bloedbad.”

Volgens de ambassadeur heeft Rwanda aan Pretoria gevraagd “sommmige” leden van de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika (SADC) onder controle te houden en een diplomatiek proces op gang te brengen waardoor het conflict kan worden opgelost, onder meer door onmiddellijke afkondiging van een bestand.

De Rwandese ambassadeur betreurde het dat de vredesinitiatieven, die eerder deze maand op een conferentie in het Zimbabweaanse toeristenoord Victoria Falls waren ingezet, voorbijgestreefd worden door de beslissing van onder meer Zimbabwe om Kabila militair te steunen.

Rwanda heeft tot nu toe steeds volgehouden dat het niet betrokken is bij de oorlog in buurland Congo, waar op 2 augustus legereenheden bemand door etnische Tutsi's in opstand kwamen tegen president Kabila, en dat deze rebellie een “binnenlandse aangelegenheid ” is. Buitenlandse waarnemers hebben echter vanaf de eerste dag van de opstand Rwandese troepenbewegingen waargenomen op Congolees grondgebied. President Mugabe zei donderdag over bewijzen te beschikken dat er sprake is van “Rwandese agressie tegen Congo”. Volgens een Westerse diplomaat zijn afgelopen donderdag zeker 600 Zimbabweaanse militairen aangekomen in de Congolese hoofdstad Kinshasa. Ook zouden vier Zimbabweaanse gevechtsvliegtuigen in Kinshasa zijn geland. President Mugabe heeft de afgelopen dagen gepleit voor militaire steun van de SADC aan het bewind van Kabila en kwam daarmee in conflict met zijn Zuid-Afrikaanse ambtgenoot Mandela. Drie andere SADC-leden - Namibië, Angola en Zambia - hebben zich eveneens uitgesproken voor steun aan Kabila.

Mandela ijvert voor een staakt-het-vuren tussen de regering en de rebellen en heeft voor vandaag een topconferentie over Congo bijeengeroepen in Pretoria. Daaraan moeten volgens hem behalve de Congolese president Kabila ook de staatshoofden van Oeganda, Rwanda en Zimbabwe deelnemen.

Op zondag moet een conferentie volgen met alle veertien leden van de SADC. Mandela, algemeen voorzitter van de SADC, bekritiseerde donderdag de beslissing van de Zimbabweaanse president Mugabe, voorzitter van de Defensiecommissie van de SADC, tot militaire interventie aan de zijde van Kabila.

Gisteren zijn honderden Angolese militairen via de enclave Cabinda Congo binnengedrongen. Daarbij zou door vliegtuigen materieel, “inclusief tanks”, zijn aangevoerd. Rebellenleiders meldden dat regeringssoldaten in een gevangenis in Kinshasa zeker 400 Tutsi's hebben vermoord. De lijken zouden in zijtakken van de rivier de Congo liggen. (AFP, AP, Reuters)