Retourette gewild exportproduct; 'Fred' eet kurk, doppen en zwerfvuil

Wie de Retourette aan de Schiedamse Groenelaan binnengaat, waant zich meer in een Efteling-achtig pretparkje dan in een hal waar je allerhande afval kwijt kunt.

Stripfiguur Fred heet de klant welkom. Hij eet kurk, doppen en zwerfvuil. Uit de wanden puilen een kikker, een dolfijn, een enorme schoen, een gigantisch melkpak en een grote plastic fles. Een deel van de wand is bekleed met platgeslagen limonadeblikjes. Achterin de hal zijn gaten voor verschillende kleuren glas en de vertrouwde statiegeldautomaaat voor flessen. Alle decorstukken bedanken de klant als hij er wat ingooit.

“Het begon vijf jaar geleden als een soort jongensachtig idee”, vertelt Retourette-directeur William de Block. Samen met zijn broer is hij als franchisenemer eigenaar van de AH-supermarkt in Schiedam. “Er stonden”, zegt De Block, “op het pleintje voor de supermarkt twaalf containers voor glas, papier, textiel, schoenen, met daarom heen altijd een hoop zwerfvuil. Daar wilde ik vanaf. Er moest een aardige manier te vinden zijn om alle afvalproducten, die een supermarkt nu eenmaal oplevert terug te halen. Een kennis die decors ontwerpt vertaalde mijn gedachten en zo ontstond de Retourette.”

De eerste Retourette opende drie jaar geleden en was onmiddellijk een succes. “De buurt en dus de klanten zijn er trots op. Met de gemeente hebben wij de afspraak dat zij alle ingezamelde afvalproducten ophalen. We willen geen bemoeienis met de afvalverwerkende industrie”, aldus De Block. Inmiddels zijn er veertig Retourettes in heel Nederland. Ook in het buitenland sloeg het idee aan. Er is al een Retourette in de Noorse hoofdstad Oslo, in Oostenrijk zijn er vijf en in het Duitse Stadt Lipstadt is er deze maand ook een geopend. Dit jaar komen er ook Retourettes in Zwitserland en Denemarken.

De Retourette is uitgegroeid tot een heus bedrijf. Alles wordt vanuit het hoofdkantoor in Schiedam bestierd. Supermarkten die een Retourette willen beginnen, krijgen een totaal milieuplan aangeboden. Zij betalen 175.000 gulden voor de bouw van het recyclingparkje, inclusief een roadshow bij de opening met een “levende” Fred. Daarnaast betalen zij 5.500 gulden per jaar voor de licentie en onderhouds- en servicebeurten. “Wij zorgen dat alles blijft functioneren en bewaken de formule. Sponsors zijn alleen welkom als zij iets idealistisch op milieugebied voorstaan”, aldus De Block.

Deelnemende supermarkten en de gemeenten zijn enthousiast. Uit onderzoek is gebleken dat een supermarkt met een Retourette al gauw 10 procent meer klanten trekt. “Milieu gaat voor de klanten een steeds grotere rol spelen. Supermarkten zijn verantwoordelijk voor 90 procent van de afvalstroom. Dan moet je ook een rol spelen bij het verantwoord verwerken van al die spullen”, vindt De Block. “En wat is er makkelijker dan dat je al die verpakkingen terugbrengt op de plaats waar je ze gekocht hebt?”

De hoeveelheden die de Retourettes inzamelen liegen er niet om. In gemeenten waar supermarkten een milieuparkje hebben is de hoeveelheid recyclebaar afval met 600 procent gegroeid. Zo zijn er al gemeenten die dankzij de Retourette een vuilniswagen minder kunnen laten rijden.

Naast de praktische kant van het inzamelen buit De Block de Retourette uit om het publiek milieubewuster te maken. Zijn ideeën lijken op dat gebied onuitputtelijk. In elke Retourette staat een sprekende boom, die na inworp van een gulden een sprookje vertelt. De opbrengst gaat naar een goed doel, deze maand de zeehondencrèche in Pieterburen. Op beeldschermen wordt continu milieu-informatie van de gemeente vertoond. Voor de kinderen zijn er educatieve computerspelletjes. De bankjes in de Retourette zijn gemaakt van vermalen en samengeperste melk- en sappakken.

Met fabrikanten die hun producten in plastic flessen verpakken, wil De Block tot een soort spaarsysteem komen dat korting biedt als de verpakking wordt ingeleverd. Ook praat hij met de fabrikant van flessenautomaten over de mogelijkheid de opbrengst van statiegeld automatisch aan een goed doel te schenken.

De Blocks droom is dat er overal ter wereld Retourettes komen. Dit jaar gaat zijn bedrijf voor het eerst een bescheiden winst maken. Het Retourette-idee wordt ook vertaald naar andere bedrijfstakken. Zo is er in Rotterdam al een fietsenmaker die oude banden en flesjes olie inzamelt. Ook heeft De Block een Retourette-plan klaarliggen voor een tuincentrum dat plastic potten, bestrijdingsmiddelen en aarde wil inzamelen. “Als we zestig Retourettes hebben, gaan we een landelijke dag organiseren waar we kunstenaars laten zien wat je allemaal van afval kan maken.” (ANP)

    • Carla Bahnmüller