Het Monica effect

Onderin het televisiescherm verschijnt het commentaar van Internetgebruiker Robert Calco: “Dit was een juiste aktie, door een verkeerde president.” Even later schrijft Matthew Dombroski “Ik zet vraagtekens bij de timing”.

Het nieuws van de Amerikaanse luchtaanvallen op Sudan en Afghanistan is nog geen uur oud, of er wordt in de chat-ruimte van 'cnn.com' al volop over gediscussieerd. Het CNN televisieprogramma Talkback Live waarin Amerikanen via e-mail, chat en webcams (aan het Internet verbonden videocamera's) op de actualiteit kunnen reageren, wordt weliswaar steeds door 'breaking news' over 'America Strikes Back' onderbroken, maar brengt zo nu en dan het commentaar van de Internet-gemeenschap rechtstreeks op televisie. “We weten niet of we de president nog kunnen vertrouwen”, meent Fred Bindewald. En zo gaat het maar verder. Voor wie de reacties van de websurfers op deze late middag volgt, is het al snel duidelijk: de Lewinsky-affaire wil de gemoederen in Amerika maar niet los laten. Het schandaal beïnvloedt nu zelfs de mening over de Amerikaanse vergeldingsactie.

Op het Internet leverde de Lewinsky-affaire de afgelopen week een record aantal bezoekers op voor de grote nieuwswebsites, die net als de andere media, niet genoeg van het verhaal kunnen krijgen. Het wordt al 'het Monica effect' genoemd.

Op de dag dat President Clinton zijn televisietoespraak hield waarin hij toegaf een 'ongepaste relatie' met haar te hebben gehad, werden er op de CNN website 20 miljoen pagina's opgevraagd, waarmee het oude record 15,5 miljoen (op de dag dat grote delen van Amerika werden geteisterd door tornado's) ruimschoots werd overschreden. De sites van ABC News en USA Today trokken op dezelfde dag allebei ruim anderhalf miljoen bezoekers.

De aanhoudende aandacht van de Internetgemeenschap voor de zaak Lewinsky heeft onder media analysten nogal wat verbazing gewekt. Een opiniepeiling uitgevoerd door USA Today en CNN vlak na de toespraak van de president gaf namelijk aan dat maar liefst 65 procent van de Amerikanen vindt dat de zaak nu verder met rust gelaten moet worden. Het is welletjes geweest, zo lijkt de heersende mening. En dat staat in schril contrast met de extreem hoge bezoekcijfers voor nieuwswebsites (en de kijkcijfers voor de 24 uurs nieuwskanalen). Hier doet zich kennelijk het onder enquêteurs bekende verschijnsel voor dat mensen in opiniepeilingen geneigd zijn dát antwoord te geven waarvan ze denken dat het van ze wordt verwacht, niet het antwoord dat het meest met de waarheid overeenkomt.

Maar verrassender dan de record aantallen bezoekers, is hoe al die Internetgebruikers met de Lewinsky-zaak omgaan. In plaats van het nieuws passief te consumeren, blijken websurfers een enorme behoefte te hebben om te participeren in de gebeurtenissen van de afgelopen dagen. Op America Online, met 11 miljoen gebruikers de grootste Internetaanbieder van het land, zijn de afgelopen dagen ruim 200.000 berichten geplaatst in de discussieruimtes gewijd aan de zaak-Lewinsky. Dat is ongeveer gelijk aan de hoeveelheid reacties na de dood van Prinses Diana, aldus een woordvoerder van het bedrijf. Aan een chat sessie met voormalig Witte Huis adviseur George Stephanopolous op de website van ABC News deden 10.000 mensen mee, terwijl een gelijksoortig onderwerp op MSNBC.COM een recordaantal van 20.000 bezoekers trok.

Het lijkt alsof Internet zijn reputatie van interactief medium eindelijk gaat waarmaken. Op de CNN site hebben enkele uren na het nieuws over de ontwikkelingen in Sudan en Afghanistan al zo'n tweeduizend mensen hun mening geventileerd op de 'discussion message boards' en al ruim 60.000 bezoekers geparticipeerd in een mini opinieonderzoek. Men kon stemmen over de vraag waarom president Clinton opdracht voor deze aanvallen heeft gegeven: was dat als een aanval op het terrorisme of juist als afleiding voor het Lewinsky-onderzoek? De meningen zijn zo'n beetje gelijkelijk verdeeld.