Emancipatie

Vorig jaar zei Gari Kasparov dat hij de eer van het menselijk ras verdedigde tegen de computer Deep Blue. Het menselijk ras verloor. Het wordt ernstig bedreigd, als het aan de schaakwereldkampioenen zou liggen. Een tijdje geleden was Anatoli Karpov in Libanon. Hij was toeschouwer bij een toernooi in Beiroet en maakte reclame voor het beginnersleerboekje dat hij vorig jaar schreef voor de firma Walt Disney. Een aardig boekje. Donald Duck en zijn vriendjes leren de kinderen schaken.

Wat de journalisten al niet weten willen van de topschakers! Het Franstalige dagblad L'Orient de jour stelde Karpov de volgende vraag, waarschijnlijk om in de sfeer van de Disneyfiguur Willy Wortel te blijven: stel u voor dat u tegen de kampioen van Mars een partij speelt met als inzet de Aarde. U raakt per ongeluk een stuk aan. Niemand heeft het gezien. Het zou fataal zijn om met dat stuk te spelen. Zou u een andere zet doen?

Karpov zei ferm: “Reglement is reglement. Het zou ondenkbaar zijn en tegen mijn natuur om een andere zet te doen, zelfs als het om het lot van de Aarde ging.“ Hier spreekt de samoerai, met zijn onverbiddelijke gedragscode. Verheug u in de hoge moraal van onze leiders!

Niet bekend

Kasparov zei dat Iljoemzjinov voor het eind van dit jaar door de centrale Russische regering zal worden afgezet als president van Kalmukkië. Als het waar is komt er helemaal geen Fide-wereldkampioenschap en misschien ook geen olympiade. Het zou Kasparov goed uitkomen. Met zijn eigen wereldkampioenschap gaat het niet naar wens. Zijn match tegen Shirov zou op 16 oktober beginnen in Sevilla en het prijzengeld zou door de regering van de provincie Andalusië beschikbaar gesteld worden. Helaas, het ziet er naar uit dat die regering de hand op de beurs zal houden.

Vorige week meldde zich een nieuwe sponsor. Jesus Gill, burgemeester van Marbella. Een man die zichzelf graag 'controversieel' noemt. De voetballiefhebbers merkten iets van zijn controversialiteit toen Ajax vorig jaar tegen Atletico Madrid speelde, de club waarvan Gill voorzitter was. Gill ging zich zo te buiten aan racistische beledigingen dat het bestuur van Ajax niet in zijn nabijheid wenste te verkeren.

Als politicus heeft hij ook geen brandschone reputatie. Wie Marbella zegt, zegt Russische mafia. En Gill heeft misschien gedacht: wie Russische mafia zegt, zegt schaakliefhebbers. We zullen zien of Kasparov zijn standpunt dat hij niet om geld van dubieuze herkomst zal spelen, kan handhaven. Officieel is over plaats en tijd van zijn match tegen Shirov nog niets bekend gemaakt.

En dan is er nog het wereldkampioenschap van de vrouwen. Om uit te maken wie tegen wereldkampioene Zsuzsa Polgar mag spelen zou er een match komen tussen de Oekraïense Galliamova en de Chinese Xie Jun. In de Chinese stad Shenyang, te beginnen op 15 augustus. Iedereen klaar voor de strijd, maar Galliamova kwam niet opdagen. Het schijnt dat ze had geëist dat de helft van de match gespeeld zou worden in de Russische stad Kazan, waar ze oorspronkelijk vandaan komt. De Chinese schaakbond verklaarde Xie Jun tot winnaar en tot uitdager van Zsuzsa Polgar. Galliamova zal een protest indienen. Een commentator schreef dat het vrouwenschaak werkelijk geëmancipeerd is, nu het daar een even grote bende is geworden als bij de mannen.

De chaos begon in 1993 toen Nigel Short Kasparov opbelde met het voorstel om hun match buiten de wereldschaakbond te spelen. Een aantal jaren daarna ging het slecht met de schaakloopbaan van Short, alsof hij beduusd was van wat hij had aangericht, maar de laatste tijd gaat het weer heel goed.

Begin deze maand won hij in Torquay het Brits kampioenschap, waar hij al heel lang niet aan had meegedaan. Niet met grote overmacht. Hij kwam gelijk met Matthew Sadler en werd kampioen door de beslissende rapidpartijen met 1,5-0,5 te winnen.

Wit Arkell-zwart Short

1. d2-d4 Pg8-f6 2. Pg1-f3 d7-d5 3. c2-c4 e7-e6 4. Pb1-c3 Lf8-e7 5. Lc1-g5 h7-h6 6. Lg5-h4 0-0 7. e2-e3 b7-b6 8. Lf1-e2 Lc8-b7 9. Lh4xf6 Le7xf6 10. c4xd5 e6xd5 11. b2-b4 c7-c6 12. 0-0 a7-a5 13. a2-a3 Pb8-d7 14. Dd1-b3 Tf8-e8 15. Le2-d3 a5xb4 16. a3xb4 Pd7-f8 17. Tf1-d1 Pf8-e6 18. Ld3-f1 Dd8-d6 Nog niets bijzonders aan de hand. Maar met zijn volgende twee zetten biedt wit net de hulp die nodig is om zwart een beslissende combinatie uit te laten voeren. 19. Pf3-e1 Eerst de dekking van d4 weg. 19...h6-h5 20. g2-g3 Dan veld f3 verzwakt.

20...Ta8xa1 21. Td1xa1 Lf6xd4 En daar is de beslissende combinatie. 22. e3xd4 Pe6xd4 23. Db3-a3 Te8xe1 24. Ta1xe1 Pd4-f3+ 25. Kg1-h1 Pf3xe1 26. Da3-a7 Dd6-e7 Wit gaf op.

De schoonheidsprijs in het Brits kampioenschap werd gewonnen door Chris Ward, een specialist in de Siciliaanse draak.

Wit Tebb-zwart Ward

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 g7-g6 6. Lc1-e3 Lf8-g7 7. f2-f3 Pb8-c6 8. Dd1-d2 0-0 9. 0-0-0 Pc6xd4 10. Le3xd4 Lc8-e6 11. Kc1-b1 Dd8-c7 12. Lf1-b5 Een ongebruikelijke zet die in deze partij weerlegd wordt. 12...a7-a6 13. Lb5-a4 b7-b5 14. La4-b3 b5-b4 15. Pc3-d5 Le6xd5 16. e4xd5 Tf8-b8 17. Lb3-a4 Dat moet toch een keer, gezien de dreiging a6-a5-a4, en wit wil het doen voordat zwart met Tb5 de druk tegen d5 versterkt. Maar het gaat niet goed. 17...Pf6xd5 18. Ld4xg7 Pd5-b6 19. Dd2-h6 Pb6xa4 20. Td1-d4

Nu moet zwart snel zijn, anders wordt hij mat gezet. 20...Pa4-c3+ 21. Kb1-a1 Na 21. bxc3 bxc3+ 22. Kc1 Db6 wint zwart. 21...Dc7-a5 22. b2xc3 Hierna wordt wit fraai mat gezet, maar na 22. a3 bxa3 23. b3 zou zwart met simpel 23...Dh5 materiaal voor blijven. 22...b4-b3 23. c2xb3 Da5xc3+ 24. Ka1-b1 Tb8xb3+ 25. a2xb3 Dc3xb3+ 26. Kb1-c1 Ta8-c8+ 27. Kc1-d2 Tc8-c2+ 28. Kd2-e1 Db3-e6+ 29. Td4-e4 De6-a2 30. Ke1-f1 Tc2-f2+ 31. Kf1-e1 Tf2xg2 32. Dh6-c1 Da2-f2+ 33. Ke1-d1 Df2xf3+ Wit gaf op.

    • Hans Ree