Dioxine in melk verdubbeld door besmet veevoer

LELYSTAD, 22 AUG. Ruim 100.000 ton citruspulp die besmet was met het giftige dioxine, is begin dit jaar in Nederland verwerkt tot veevoer en gevoederd aan melkkoeien. Daardoor is het dioxinegehalte in consumptiemelk gedurende enige maanden verdubbeld. De verontreiniging bleef ruim beneden de toegestane norm.

De Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO) zal in september opnieuw onderzoek doen naar de melkkwaliteit. P. Mathot, secretaris kwaliteitszorg van de NZO, verwacht dat het dioxinegehalte van de melk dan weer op het oude peil is. Intussen ligt op allerlei plaatsen in Nederland nog ruim 40.000 ton pulp te wachten op vernietiging. De veevoederbranche schat de schade op ongeveer tien miljoen gulden.

Op eerste Paasdag was er paniek in veel veevoederfabrieken. Een dag ervoor, op 11 april, had het productschap voor veevoeder alle handel in Braziliaanse citruspulp en de verwerking ervan verboden. Medewerkers moesten halsoverkop op zoek naar een vervangend product, zoals bietenpulp. Het gaat om een belangrijk bestanddeel in het voer voor rundvee.

Het verbod van het productschap kwam na een waarschuwing uit Duitsland, waar een verhoging van het dioxinegehalte in melk was ontdekt en Braziliaanse citruspulp als de boosdoener was aangewezen. Tussen december 1997 en februari van dit jaar was via de Rotterdamse haven zo'n 265.000 ton pulp ingevoerd. Onderzoek wees uit dat de lading een dioxinegehalte bevatte dat varieerde van 900 picogram per kilo tot 14.000 picogram (een picogram is een biljoenste gram). De Europese Commissie heeft inmiddels bepaald dat 500 picogram per kilo pulp is toegestaan.

Dioxine is waarschijnlijk de giftigste stof die de mens heeft uitgevonden. Het veroorzaakt onder meer huiduitslag, neurologische aandoeningen en tast de lever en schildklier aan. Minder dan 1 gram is voldoende om een partij van 265.000 ton pulp te verpesten.

Op het moment van het verbod hadden in Nederland zo'n zeventig bedrijven Braziliaanse citruspulp in hun silo's en schepen: in totaal iets minder dan 50.000 ton. Ruim 100.000 ton was naar het buitenland geëxporteerd en wordt daar nu vastgehouden voor vernietiging. De resterende 100.000 ton was al in Nederland aan de koeien gevoederd.

Het vermoeden bestaat dat één van de tien Braziliaanse pulpexporteurs een fout heeft gemaakt in het drogingsproces. Daarom wordt nu in de hele Europese Unie de citruspulp uit dat land eerst gecontroleerd, hetgeen weken vergt. Zo lang kunnen schepen niet wachten en dus zullen ze Europa voorlopig niet aandoen, zo is de verwachting. Intussen zitten nog tal van silo's vol met pulp. Het streven is de Nederlandse restpartij in september te verbranden bij de elektriciteitscentrale Zuid-Holland.

De besmetting doorkruiste een succesvol programma om het dioxinegehalte in melk te beperken. Begin jaren negentig was in Nederland commotie ontstaan, omdat in de buurt van afvalverbrandingsinstallaties de melk veel meer dioxine bleek te bevatten. Door de Braziliaanse pulp steeg het dioxinegehalte gedurende enkele maanden weer naar ongeveer 1,0 picogram, ruim onder de norm van 6,0 picogram.