Anne Frank Stichting wist van de vijf pagina's

ROTTERDAM, 22 AUG. De directie van de Anne Frank Stichting in Amsterdam wist al vanaf begin jaren tachtig dat de toenmalige medewerker C. Suijk vijf bladzijden uit het dagboek van Anne Frank in zijn bezit had. Dat de fragmenten nooit openbaar werden, komt doordat men er weinig waarde aan hechtte. Dat zegt B. van der Wal, oud-directeur van de Anne Frank Stichting. Van der Wal leidde de stichting van 1975 tot 1985.

Suijk heeft volgens verschillende bronnen de vijf pagina's, vermoedelijk afkomstig uit de tweede door Anne Frank geschreven versie van haar dagboek, in 1980 gekregen van vader Otto Frank, kort voor diens overlijden. Deze zou hiermee hebben willen voorkomen dat het Duitse Bundeskriminalamt inzage zou krijgen in een voor hem pijnlijke passage waarin Anne het huwelijk van haar haar ouders kritiseert. Hij zou de bladzijden aan Suijk hebben overdragen om niet over de manuscripten te hoeven liegen tegenover de Duitse justitie, toen die in 1980 onderzoek deed naar het dagboek in een zaak in Hamburg tegen twee neonazi's die de authenticiteit van de dagboeken in twijfel hadden getrokken.

Van der Wal: “De discussie over deze dagboekfragmenten is wat mij betreft uit de hand gelopen. Ik vind de aandacht voor deze brieven verkeerd. Haar dagboeken worden nu als bijbelboeken aan een exegese onderworpen. Anne Frank is zowat heilig verklaard in plaats van dat ze wordt herkend als een gewoon meisje van het Merwedeplein dat tijdens haar onderduikperiode, omdat ze niets anders te doen had, haar dagboek maar is gaan overschrijven. Vergeet niet dat Otto Frank na de oorlog lang met het dagboek heeft moeten leuren om het gepubliceerd te krijgen. We hebben ons begin jaren tachtig laten verleiden door extreem-rechts, toen als reactie op beweringen uit die kringen dat de holocaust nooit heeft plaatsgevonden en dat Anne Franks dagboeken niet echt waren, er een wetenschappelijke editie is verschenen. Die had er voor mij nooit hoeven komen. Anne Frank staat gewoon symbool voor alle mensen die zijn vervolgd en vermoord, een symbool dat ons aanspoort om discriminatie, racisme en antisemitisme vroeg te erkennen.”

De vijf pagina's in het bezit van Suijk betreffen naar alle waarschijnlijkheid een dagboekpassage van dinsdag 8 februari 1944. De onderhandelingen over de eigendomsrechten tussen Suijk en het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie (RIOD) lopen nog. Otto Frank liet bij zijn dood in 1980 de manuscripten na aan het RIOD. De auteursrechten berusten bij het Anne Frank Fonds in het Zwitserse Bazel. Volgens RIOD-medewerker D. Barnouw zijn RIOD en Suijk het nu eens over de auteursrechten van de vijf pagina's: die berusten net als de rest van het manuscript bij het Anne Frank Fonds. Barnouw gaat er nog steeds van uit dat het RIOD als eerste de vijf pagina's kan publiceren.

Noch de makers van een documentaire voor televisieproducent IDTV noch de Oostenrijkse biografe Melissa Müller, die Suijk hebben geraadpleegd, hebben volgens Barnouw toestemming uit de brieven te citeren. Het RIOD vertrouwt erop dat het binnenkort kan beschikken over de tekst. Op dit moment heeft het RIOD kopieën van drie van de vijf pagina's van Suijk.

D. Houwaart, oud-voorzitter van het bestuur van de Anne Frank Stichting, roept Suijk op snel met de brieven over de brug te komen. Houwaart, van 1976 tot 1988 voorzitter van het bestuur: “Ik ken Suijk als een dominante man die vaak spanningen opriep door zijn eigenwijze manier van doen. Maar hij heeft nu maar één ding te doen: de brieven zo snel mogelijk aan het RIOD overhandigen. Dat is zijn plicht. Ik geloof er helemaal niets van dat Otto Frank hem die brieven cadeau heeft gedaan. Daar was hij veel te correct voor. Otto Frank was een integere, rechtlijnige man die zoiets nooit zomaar zou weggeven. Hij was wel goed maar niet gek.”

Houwaart kan maar één reden bedenken waarom Suijk de brieven onder zich zou willen houden: om ze te verkopen. Houwaart: “Wat moet hij er anders mee? In een lijstje aan de muur hangen?”

Oud-directeur Van der Wal van de Anne Frank Stichting gelooft niet dat Suijk de brieven te gelde zou willen maken. Van der Wal: “Suijk is een integere man die jaren heeft besteed aan de idealen van de Anne Frank Stichting. Ik ben er zeker van dat hij niet uit is op persoonlijk gewin.”