'Québec kan zich niet eenzijdig afscheiden'

MONTREAL, 21 AUG. Québec, de overwegend Franstalige Canadese deelstaat, kan zich niet eenzijdig losmaken van Canada, zelfs niet als een meerderheid van de Québécois zich daarvoor uitspreekt in een referendum. Maar Engelstalig Canada zou bij een “duidelijke meerderheid” voor afscheiding wel verplicht zijn met de regering van Québec daarover te onderhandelen. Dat heeft het Canadese Hooggerechtshof in Ottawa gisteren in een unanieme uitspraak bepaald.

De regerende Parti Québécois (PQ) streeft sinds 1976 onafhankelijkheid na en behaalde daar drie jaar geleden bij een referendum op een haar na een meerderheid voor. In een volgende regeerperiode wil de PQ opnieuw een volksraadpleging houden. Een eenvoudige meerderheid voor de separatisten zou volgens het Hof echter geen vrijbrief zijn voor Québec om de belangen van de rest van het land naast zich neer te leggen.

Het kabinet van premier Jean Chrétien had het Hooggerechtshof om een uitspraak gevraagd over de binnenlandse en internationale rechtspositie van Québec als een meerderheid in de deelstaat voor onafhankelijkheid zou stemmen. Bij een referendum in oktober 1995 was 49,4 procent van de Québécois voor onafhankelijkheid en 50,6 procent tegen.

Mochten de separatisten een eventueel nieuw referendum winnen, dan dient bij onderhandelingen over afscheiding rekening te worden gehouden met de belangen van álle Canadezen, in het bijzonder de rechten van de Engelstalige minderheid en inheemse bevolkingsgroepen. Volgens het Hof is recht op zelfbeschikking niet vanzelfsprekend, dat geldt alleen “als een volk het slachtoffer is van onderwerping, overheersing of uitbuiting.”