Lang wachten op snelle tocht per draagvleugelboot

De draagvleugelboot tussen Amsterdam en Velsen is een alternatief voor het woon-werk verkeer. Maar de afgelopen dagen stapten vooral dagjesmensen aan boord.

AMSTERDAM, 21 AUG. “Staan jullie er nog?” De matroos aan boord van de Johan Friso lijkt verbaasd. Beheerst strijkt de draagvleugelboot van Fast Flying Ferries aan wal achter het Amsterdams Centraal Station. Precies een uur geleden liet de matroos hier op de pier tientallen passagiers staan - vooral gezinnen met grootouders en kinderen. Binnen waren de tachtig zitplaatsen al bezet. Een uur later is de rij gegroeid tot zo'n honderdvijftig wachtenden. Fietsers en abonnementshouders hebben voorrang. De dagjesmensen mogen van geluk spreken dat nog maar zeventien forenzen een abonnement hebben aangeschaft.

“Dit is toch geen doen”, zegt een oudere mevrouw uit Velsen-Zuid. “Ik heb een auto. Ik heb een treinkaart. Maar mijn dochter vond dat ik dit maar eens moest proberen. Nou, eens maar nooit meer. En dan is het nu nog droog.” Achter haar in de rij staat mevrouw Kastelein uit Driehuis. Haar twee zoontjes moesten winterjassen, vandaar de overtocht. “Voor de jongens is het natuurlijk hartstikke leuk”, zegt ze. “Maar dat wachten. Ik sta hier al een uur lang mijn plaats te verdedigen.” De dichtstbijzijnde koffie is te vinden in de hal van het Centraal Station.

Aan boord bij Fast Flying Ferries, gelieerd aan busmaatschappij NZH, is geen klacht te horen. De passagiers leunen tevreden achterover in hun vliegtuigstoelen. Alles keurig netjes hoor, zeggen de dames. We gaan lekker knoerthard, zeggen de kinderen. “En er loopt een leuke steward met een staart rond”, merkt een vrouw op. De wc's zijn op slot omdat de passagiers die vooral gebruiken om te roken. Aan boord is geen bar. Maar dat kan niemand deren. De vriendelijke steward met de staart zet met pen een krabbeltje op de kaartjes. De controleurs van de busmaatschappij NZH, waartoe de boten van Fast Flying Ferries behoren, verschijnen hier zelden.

Opwinding in de boot. Bakboord zweeft opeens in tegengestelde richting de Annemarie voorbij, genoemd naar de toenmalige minister van Verkeer en Waterstaat Annemarie Jorritsma. Dat de Annemarie met zeventig kilometer per uur voorbij vaart, is in de Johan Friso nauwelijks merkbaar. Op het Noordzeekanaal geldt een maximumsnelheid van achttien kilometer per uur, maar de draagvleugelboot heeft daarvan ontheffing gekregen omdat de boot nauwelijks golfslag veroorzaakt.

“We hebben in ieder geval alvast een buffer opgebouwd”, constateert bedrijfsleider E. Frese van Fast Flying Ferries. Het businessplan ging uit van zeshonderd enkele reizen per dag na drie jaar. Maar dat aantal werd al vanaf de eerste dag in mei dit jaar gehaald. De afgelopen dagen stapten er dagelijks zo'n 1.300 passagiers aan boord met op een dag een uitschieter naar 1.800. In de spits vaart er elk half uur een boot af, buiten de spits ieder uur. Een ov-kaart is geldig.

Fast Flying Ferries heeft van het ministerie van Verkeer en Waterstaat uit 3,25 miljoen gulden subsidie gekregen uit de zogenoemde Swab-gelden (Samenwerken aan bereikbaarheid). Verder komt de draagvleugelboot in aanmerking voor de bestaande subsidie voor het openbaar vervoer. Tussen Amsterdam en IJmuiden bestond eigenlijk nog geen efficiënte openbaar vervoerverbinding. Lovers Rail heeft weliswaar de Kennemerstrandexpress, maar die is vooral als toeristenlijn bedoeld en rijdt alleen in de zomer. De stoomtrein doet er bovendien bijna drie kwartier over. De draagvleugelboot is er in 25 minuten.

Fast Flying Ferries zou ook graag een lijndienst over het water tussen Amsterdam en Almere willen beginnen. Een businessplan is al opgestuurd naar de de provincie Flevoland. Maar in de subsidieaanvraag die de provincie Flevoland klaar heeft liggen is de concessie al op voorhand verstrekt aan Flevo Ferries. “Heel teleurstellend in een tijd dat het ministerie van Verkeer en Waterstaat streeft naar openbare aanbesteding”, meent bedrijfsleider Frese.

Fast Flying Ferries wil binnenkort bedrijven in Amsterdam en IJmuiden benaderen voor bedrijfscontracten voor de ferrie naar Velsen. De enige abonnementhouder 's middags om vier uur in Amsterdam is in ieder geval enthousiast. “Het ei van Columbus”, zegt hij. Hij komt uit IJmuiden en werkt als restaurator in de Nicolaaskerk achter het Centraal Station. Voorheen moest hij eerst met de bus naar station Sloterdijk, en vanaf daar verder met de trein. “Nu verlaat ik mijn huis een half uur later.” De reis per boot is bovendien plezieriger. “Ik ben een lange vent. In de bus zat ik samengeperst in die rotbankjes. In die vliegtuigstoelen heb ik voldoende beenruimte.” Als straks de vakanties zijn afgelopen, zal blijken hoe favoriet de lijndienst bij forenzen is.