Garantie voor spaarders; Val banken in Rusland verwacht

MOSKOU, 21 AUG. Honderden Russische banken, waaronder enkele grote met gevestigde namen, kunnen de komende weken instorten. Maar tegoeden van individuele spaarders in Rusland worden “voor 100 procent” door de staat verzekerd.

Dat is de boodschap van de centrale bank van Rusland. Buitenlandse schuldeisers is verzekerd dat zij “geen discriminatie” zullen ondervinden bij de komende herstructurering van het Russische schatkistpapier, een van de maatregelen deze week - samen met de geleidelijke devaluatie van de roebel en een 90-daagse betalingsstop op buitenlandse bankkredieten.

De garantie van een eerlijke behandeling, gedaan door premier Sergej Kirijenko tijdens een ontmoeting met vijftig buitenlandse bankiers, heeft de onrust bij deze schuldeisers maar gedeeltelijk kunnen wegnemen. Onder aanvoering van CS First Boston hadden zij op spoedoverleg aangedrongen. De krant Vremja meldde gisteren dat de regering verdeeld is over het al dan niet tegemoetkomen aan Westerse eisen.

De eerste zorg van de centrale bank gaat uit naar Russische banken, die kampen met acute liquiditeitsproblemen door het wegvallen van de handel in staatsobligaties en het schreeuwende algehele tekort aan cash. “Het is duidelijk dat zelfs enkele banken uit Ruslands top twintig niet aan hun verplichtingen kunnen voldoen”, zei Sergej Aleksjenko, onderdirecteur van de centrale bank. Woordvoerster Irina Jasina zei dat het gaat om banken waarin grote Russische ondernemingen meerderheidsbelangen hebben. Volgens de centrale bank staan 1.500 Russische banken samen voor 19,2 miljard dollar bij buitenlandse crediteuren in het krijt.

President Sergej Doebinin van de centrale bank verzekerde gisteren op tv dat spaarders geen kopeke zullen verliezen. Zij krijgen de gelegenheid hun rekeningen over te hevelen naar de Sberbank, een alomtegenwoordige staatsinstelling die nog altijd 80 procent van de spaartegoeden beheert (geschat op 25 miljard dollar). Maar analisten twijfelen of Doebinin deze dure belofte gestand kan doen. Hij heeft nog 15,1 miljard dollar in kas, waarvan een deel in goudstaven.

Tussen 1 mei en 15 augustus heeft de bank een kapitaalvlucht geregistreerd van 3,5 tot 4 miljard dollar. Het moratorium op buitenlandse schuldverplichtingen geeft Rusland een adempauze. Van de 50 miljard dollar die de staat op de kapitaalmarkt heeft geleend, zou 17 miljard voor het einde van het jaar moeten worden afgelost. De conversie van deze schuldbrieven in waardepapieren met een looptijd van enkele jaren moet de staat een besparing opleveren van 29 tot 36 miljard dollar tussen nu en het jaar 2000, aldus een verklaring van de regering.

De betalingsstop op rente en aflossing van commerciële leningen heeft sommige buitenlandse banken ertoe bewogen om betalingsopdrachten van Russische banken te weigeren en hun tegoeden te blokkeren. “We hopen dat zij hun aanpak zullen herzien”, zei Aleksjenko van de centrale bank. “Het lijkt op een poging om Russische banken uit het internationale betalingsverkeer te weren.”

Anders dan premier Kirijenko, die tot nu toe heeft volgehouden dat Rusland uiteindelijk al zijn verplichtingen zal nakomen, sprak Doebinin de verwachting uit dat een deel van de Russische bankschulden na overleg met de crediteuren zal vervallen. Als voorbeeld noemde hij deals die zijn gesloten tijdens momenten van grote paniek. Die zouden niet corresponderen met de werkelijke economische situatie. De econoom John Speir van het American Institute of Business reageerde daarop met ongeloof: “Het is belangrijk om goede banken te sparen, maar als een bank risico's neemt en verliest, dan moet zij op de blaren zitten.”