Terrassen; Sentimental journey naar Bredase bossen

Boswachter Liesbosch, Nieuwe Dreef 4, Breda

Huis den Deijl, Marellenweg 8, Breda

Restaurant en café 't Jagthuijs, Dorpsstraat 3, Ulvenhout

Hotel Mastbosch, Grand café Heeren van Oranje, Burgemeester Kerstenslaan 20, Breda

Temidden van de paa-haarse heide' - zongen wij vroeger op de lagere school -'daar ligt de paa-haarel van het zuiden, daar ligt de stad Breda'. Toen was dat al een schromelijke overschatting van de heidestand in de omgeving. In voorgaande eeuwen was de heide grotendeels met bossen beplant.

Met vierduizend hectare bomen in de buurt wil je als opgroeiend kind nog al eens het bos zien. Veertig jaar geleden waren de Eeuwigheidslaantjes in het Mastbos wel honderd kilometer lang, het bos stond vol paddestoelen, rood met witte stippen, en een glas Ranja bij café De Kogelvanger - vlak naast het militaire oefenterrein en dus een beetje spannend - bevatte liters limonade.

Het Liesbos, dat eens zo groot leek, is nu prettig overzichtelijk. Boswachter Liesbosch, een frisgeverfd gebouw, ligt midden in het bos met drie terrassen onder hoge bomen. Wat zou je hier vroeger hebben kunnen krijgen, een kopje koffie, een flesje Joy, een stuk taart misschien of een ijsje van Okay? Nu is het een zaak voor alle momenten en alle gelegenheden. Er zijn zalen voor partijen en er is een restaurant met draperieën en een net iets te pretentieuze kaart. Onder grote parasols kan de restaurantkeuken ook buiten worden genoten. De terraskaart van het cafégedeelte biedt de hele dag door voor elk wat wils van eenvoudige hapjes tot gesauteerde zonnevis in rode wijn en karwijsaus.

Het eten van een ouderwetse dame blanche is een verdeeld genoegen. Mooi is dat er niet zo'n bruin zoet goedje uit een flesje overheen is gegaan, maar echte warme chocoladesaus die in aanraking met het ijs stolt. Jammer is de slome slagroom, of wat daarvoor moet doorgaan. Ook heeft de coupe te lang op de uitgiftebalie gestaan. En nu we toch aan klagen zijn, mag de smoking van de ober een keertje naar de stomerij?

Aan de andere kant van Breda ligt 't Jagthuijs aan het begin van de laan die naar het Ulvenhoutse bos leidt. Er zijn twee terrassen, een in de tuin en een dat zicht biedt over de Ulvenhoutse Dorpsstraat. De tafeltjes staan tussen met buxushaagjes omzoomde perkjes, waar de luciferplant welig bloeit. De druivenranken maken een aarzelend begin met het vormen van een natuurlijke overkapping. Veertig jaar geleden bestond café en restaurant 't Jagthuijs nog niet. Had het wel bestaan, dan hadden ze broodjes kaas en ham geserveerd. Nu staan gerechten als carpaccio en Toscaanse bol met twee soorten Italiaanse ham op de kleine kaart. De carpaccio is smaakrijk met een wat te overdadig garnituur van grote krullen parmezaanse kaas, pesto, croutons, aceto balsamico en zongedroogde tomaten.

De sentimental journey voert naar Hotel Mastbosch. Vorig jaar vierde het statig-ogende hotel zijn honderdste verjaardag. Hotel Mastbosch verkeerde in mijn herinnering in permanente staat van vergane glorie. Maar bij het begin van de tweede eeuw is er een nieuwe start gemaakt en alles ziet er nu fris en verzorgd uit. Het grand café draagt de naam 'Heeren van Oranje', de dubbele 'e' suggereert een lange historie, maar nog niet zo heel lang geleden heette het nog 'De Paardetram'. In de hoteltuin met zicht op het Mastbos zit een gemêleerd gezelschap op imitatie-rotan stoelen. Toch is het hier wat sjieker dan elders. Dat blijkt wanneer de uitverkochte forel wordt vervangen door tarbotfilets. Gezien de prijs van tarbot een genereus alternatief.

De Eeuwigheidslaantjes, die gelijk Broadway in Manhattan het grid van de boslanen schuin doorsnijden, zijn nu een kwestie van nog geen half uur doorstappen. Aan het eind ligt Huis Den Deijl. De oude foto's binnen aan de muur laten zien dat de eenvoudige herberg van vroeger vaardig is verantonpieckt tot een oase van romantiek, met erkers en rieten kappen, nostalgische bijgebouwtjes en drie rietgedekte prieeltjes. Vroeger bakte de hoogbejaarde grootmoeder van de toenmalige eigenaar befaamde appeltaarten. Dat zal nu wel niet meer het geval zijn, tenzij oma de gezegende leeftijd van 125 jaar heeft bereikt. Huisgemaakte appeltaart is er wel, maar ik mis het rode streepje - bosbessenjam? - van weleeer tussen bodem en appelvulling. De theepot komt onder een theemutsje en dat maakt weer wat goed. Gezien de kaart zijn het hier allemansvrienden. Voor alle eetmomenten, voor alle smaken en in alle prijsklassen is er iets te vinden. Van pannenkoeken tot ciabatta, van een pasteitje met kip en champignons tot Nieuw-Zeelandse jumbomosselen. En niet te vergeten de coupe N.A.C. Op het terras leest een jongeman NRC Handelsblad. Die bestond veertig jaar geleden nog niet. Toen las men hier een katholieke krant. Die Tijd is ook voorbij.