Absurditeiten

SCHIPHOL ZORGT alweer voor politieke ruis over de afstemming van economie en milieu. Als het zo doorgaat met het aantal vluchten, moet de nationale luchthaven tegen het einde van het jaar een tijdje dicht omdat dan de maximaal toegewezen hoeveelheid geluidsoverlast is bereikt. De 'slotcoördinatie', de afspraak over het maximaal toegestane aantal vluchten, heeft haar grens bereikt voordat het jaar voorbij is.

Het nieuwe regeerakkoord schrijft voor dat nog dit jaar een besluit zal worden genomen over een “eventuele aanvullende locatie” voor Schiphol. Hier komt het kabinet-Kok-II het vorige kabinet tegen. Onder Kok-I werd een inspraakronde gehouden over 'nut en noodzaak' van de burgerluchtvaart die de voor de hand liggende conclusie opleverde dat Nederland een hoogwaardige luchthaven nodig heeft. Maar het kabinet schoof een politiek besluit over de toekomst van de luchtvaartindustrie vooruit, zodat Schiphol de speelbal bleef van lobbyisme, zowel van de kant van de economisch invloedrijke 'Schiphol-lobby' als van de publicitair niet minder invloedrijke milieulobby.

INZET VAN DE strijd is het wankele compromis over het maximaal aantal toegestane passagiers en vluchten. Die kwantitatieve norm bleek juridisch kneedbaar. Vorig jaar stelde een rechter vast dat overschrijding van het aantal toegestane vluchten gedoogd mocht worden, als het kabinet snel met nieuwe regels voor de geluidsoverlast zou komen. Er kwam een commissie met aanbevelingen, maar regels aanpassen kost tijd in Nederland en de noodzakelijke procedures zijn pas in 1999 doorlopen.

Zo wordt de spagaat van het gedogen steeds wijder. Begin dit jaar was er de rel over de extra vluchten voor de finale van de Champions League tussen Juventus en Real Madrid. Daar was bij de toewijzing van 'slots' geen rekening mee gehouden. Vervolgens brachten de Gay Games extra toeristen naar Amsterdam, ging Nederland per chartervlucht met vakantie.

Met een nieuwe, nog onervaren minster op het ministerie van Verkeer en Waterstaat maken de lobby's zich op voor de volgende ronde. Als Schiphol niet wil horen, moet het voelen, stelt de Milieubeweging. Pas op, of we sluiten de boel, met alle economische gevolgen van dien, dreigt Schiphol. Politici betrekken uiteenlopende posities, de minister zegt dat het gedogen nog wel wat kan worden opgerekt. De rechter mag het straks uitmaken.

EEN AANTAL absurditeiten moet hoognodig onder ogen worden gezien. Met meer banen dan andere luchthavens verwerkt Schiphol minder vluchten, omdat de geluidsoverlast zo wordt gespreid. Misschien is het beter om met gedifferentieerder gebruikerstarieven verouderde, lawaaiige en uitgesproken milieu-onvriendelijke vliegtuigen te weren.

Schiphol is een scharnierpunt in de internationale luchtvaart, waar passagiers overstappen en goederen overgeladen worden. Heeft het zin om met een deel van de economische activiteiten van Schiphol uit te wijken naar de Maasvlakte, het Markermeer, Lelystad, de Noordzee of naar een locatie elders in Europa? Op al die alternatieve locaties zijn bezwaren in te brengen, maar er zijn grenzen aan de groei in de Haarlemmermeer. De KLM heeft in het kader van haar alliantie met Alitalia haar hoop gevestigd op Malpensa, ten noorden van Milaan, als tweede Europese hub. Maar de Europese Commissie maakt bezwaren tegen de geplande opening van Malpensa in oktober, op grond van beweerde concurrentievoordelen voor Alitalia.

NEDERLAND ONTKOMT er niet aan spoedig zelf besluiten te nemen. Dat betekent: niet Schiphol een beetje sluiten om het compromis tussen milieu en economie te sparen, maar beter gebruikmaken van de bestaande faciliteiten. En de voorbereidingen treffen voor het onontkoombare besluit over de toekomst. Met de zinspeling op de aanleg van een kunstmatig eiland 'dieper in de 21ste eeuw' biedt het regeerakkoord zinvoller aanknopingspunten dan de zoveelste publiciteitsslag tussen lobbyisten.