Schipperen tussen vliegtuigen en milieu

De ruimte op Schiphol blijft schaars. Slotcoördinator H. Wijkhuizen kan dit jaar 380.000 vluchten verdelen, maar hij vreest dat de rechter daar aan het eind van het jaar wel eens een stokje voor zou kunnen steken.

SCHIPHOL, 19 AUG. H. Wijkhuizen bekleedt sinds afgelopen voorjaar de weinig benijdenswaardige rol van slotcoördinator op Schiphol. Steeds weer komt hij tussen twee vuren terecht: de luchtvaartmaatschappijen en de milieubeweging.

Hij heeft inmiddels op gezag van het kabinet voor dit jaar 380.000 vluchten verdeeld, maar hij wijst er in een vraaggesprek met deze krant op dat Schiphol eind dit jaar desondanks wel eens in grote problemen zou kunnen komen. Als de rechter zou vaststellen dat de wettelijke geluidsnormen, net als vorig jaar, zijn overschreden, zou Schiphol een deel van zijn vluchten moeten annuleren. Dat zou hem ongetwijfeld op veel verwijten van gedupeerde luchtvaartmaatschappijen komen te staan.

Wijkhuizen: “We hebben nu een gedeeltelijke goedkeuring voor 380.000 vluchten. Als de rechter bepaalt dat we terug moeten naar 360.000, moeten we een derde van de vluchten in november en december van dit jaar annuleren. Milieudefensie heeft dat al geprobeerd, maar voor de rechter was de mogelijkheid van geluidsoverlast onvoldoende om Schiphol te veroordelen. Als straks daadwerkelijk de grenzen worden overschreden, kan de groei worden teruggedraaid. Dat wordt een ramp voor Schiphol.”

Het lastige voor Wijkhuizen is dat hij zelf geen zeggenschap heeft over het totaal aantal vluchten dat Schiphol mag verdelen. Dat is aan de minister van Verkeer en Waterstaat. Die tilt echter niet zo zwaar aan de waarschuwing van Wijkhuizen.

Het standpunt van het kabinet is dat die normen slechts worden overschreden, doordat er enige “absurditeiten” zitten in die normen voor de geluidsoverlast. Die zullen worden aangepast. Dat is echter een tijdrovende kwestie, die pas in 1999 kan worden afgerond.

Mocht de milieubeweging opnieuw naar de rechter stappen, dan gaat het kabinet ervan uit dat die eventuele overschrijdingen door de vingers zal zien, omdat er al aan aanpassingen van het systeem wordt gewerkt. Helemaal zeker is dat echter niet, al leek een rechter tijdens een kort geding in juni, dat was aangespannen door de milieubeweging, wel gevoelig voor die redenering van de minister van Verkeer en Waterstaat. De eis van de milieubeweging om slotcoördinator Wijkhuizen dit jaar maar 360.000 vluchten te laten verdelen in plaats van 380.000 werd afgewezen, tot opluchting van de laatste.

Schiphol wordt volledig door u gecoördineerd. Wat betekent dat?

“Eigenlijk is de slotcoördinatie een afspraak tussen het milieu en de economie. Om de geluidsoverlast te beperken, is er een maximum aantal vluchten vastgesteld. Die vluchten verdelen wij over vliegmaatschappijen. Op dit moment vliegen 110 maatschappijen op Schiphol. Iedere vlucht bestaat uit twee slots. De landing is een slot en het opstijgen is de tweede slot. Dit jaar heb ik 380.000 slots verdeeld. Voor volgend jaar zijn dat er 400.000.”

Hoe gaat de verdeling van slots in zijn werk?

“De maatschappijen maken hun wensen kenbaar aan slotcoördinatoren. Die verdelen met behulp van een ingenieus computersysteem de beschikbare slots. Vervolgens komt iedereen twee keer per jaar bijeen op de slotcoördinatieconferentie. Daar zijn alle vliegvelden met slots en de vliegmaatschappijen aanwezig en verdelen we de slots voor het komende winter- of zomerseizoen. Op de conferentie kunnen maatschappijen onderling, maar wel na onze goedkeuring, slots uitwisselen. Zo komt een ruilbeurs op gang. Ook geven maatschappijen slots aan ons terug die wij vervolgens weer aan andere gegadigden geven. Deze exercitie duurt een week. Maatschappijen die om slots vragen, krijgen altijd de slots die zij het jaar daarvoor ook hadden. Als we dan wat overhouden, voor 1999 zijn dat de 20.000 extra toegestane slots, gaat de helft daarvan naar bestaande maatschappijen die actief zijn op Schiphol en de helft naar nieuwelingen of maatschappijen die vanaf Schiphol op een nieuwe bestemming in de Europese Unie willen vliegen.”

Wat vindt het buitenland van de beperkingen op Schiphol?

“Waar andere landen zich over verbazen is, dat Schiphol met vier en weldra vijf banen amper de helft van de capaciteit gebruikt. Per twintig minuten landen er 22 toestellen en stijgen er 24 op. Het dubbele aantal is haalbaar qua capaciteit van de luchthaven. Op piekuren in de vroege ochtend en in de namiddag is die behoefte er ook. Helaas denken we over het milieu in Nederland te kortzichtig. Bij Maastricht houdt de wereld op, terwijl we met efficiënter vliegen het milieu meer sparen. We moeten het probleem wereldwijd zien. Hier hangt een vliegtuig uit Amerika 's morgens om zes uur rondjes te draaien, omdat het te vroeg is om te landen. Alsof daarmee het milieu geen schade wordt aangedaan.”