Milieurisico's

L. Reijnders zet in zijn reactie (NRC Handelsblad, 3 augustus) op het artikel van E.J. Bomhoff van 1 augustus enkele slordigheden van Bomhoff recht. Terecht. Jammer is echter dat Reijnders niet ingaat op de kern van het artikel van Bomhoff, namelijk het verwijt aan het adres van de milieubeweging dat deze met steun van wetenschappers de mogelijke risico's van bepaalde activiteiten uitvergroot. Om deze mogelijke risico's uit te sluiten wordt daarna met een beroep op het voorzorgprincipe opgeroepen tot een verbod of maatregelen. Waar het in het artikel van Bomhoff om gaat is de manier waarop wordt omgegaan met mogelijke milieurisico's en het voorzorgprincipe.

Een voorbeeld uit mijn eigen werk is illustratief. Enkele jaren geleden is het deel van de Voordelta gesloten voor de kokkelvisserij. Dit gebied was volgens de plannenmakers gevoelig voor de effecten van bodemvisserij. Volgens de vissers was dit gezien de dynamiek van het gebied niet juist. Desondanks werden de plannen doorgezet. Als tegemoetkoming aan de vissers werd echter onderzoek gestart naar de effecten van de visserij in het gebied. Uit dit onderzoek bleek dat geen significante verschillen tussen bevist en onbevist gebied konden worden aangetoond. Een paar miljoen gulden schade voor de sector heeft dus niets opgeleverd voor de natuur. De plannenmakers concluderen echter dat het nog steeds niet 100 procent zeker is dat er geen negatieve effecten zijn. Zij stellen daarom met een beroep op het voorzorgsbeginsel dat het gebied gesloten moet blijven voor de visserij. Een beroep op het voorzorgprincipe kan dus blijkbaar ook gedaan worden om iets wat men domweg niet wenst tegen te houden.

Het is terecht dat Bomhoff dit aan de orde stelt. We zullen niet uit voorzorg elke nieuwe ontwikkeling kunnen of willen tegenhouden en aan elke ontwikkeling kleven risico's. Het is ongewenst dat een willekeurige of opportunistische toepassing van het voorzorgprincipe gaat bepalen wat wel en niet kan in Nederland. Zeker nu het voorzorgprincipe, dat door Nederland in internationale verdragen is onderschreven, steeds vaker door de overheid in nationale wetgeving wordt geïmplementeerd, is het hoognodig dat er een discussie op gang komt over de betekenis en rationele toepassing van het voorzorgprincipe. Gebeurt dit niet dan zal de rechter er, net als bij de voorgenomen aardgaswinning vanaf de randen van de Waddenzee, telkens aan te pas moeten komen om te bepalen wat wel en wat niet kan in Nederland.

    • Bert Keus
    • Hoofd Afd. Natuur
    • Milieu van het Productschap Vis