Herhalingsvirus

Zouden ze gisteren bij het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie nog aan hun werk zijn toegekomen? Terwijl directeur Blom druk doende was met een media-offensief ten bate van zijn Srebenica-onderzoek, moest onderzoeker Barnouw de ene na de andere journalist te woord staan over de vijf opgedoken pagina's van Anne Frank. Zo te zien liepen de cameraploegen in het eerbiedwaardige instituut af en aan. En na afloop moest Blom óók nog naar Nova, waar hij zich door Pieter de Vink de belofte liet ontfutselen dat het RIOD over twee à drie jaar het Srebenica-rapport hoopt te publiceren.

Over de ophef rondom Anne Frank was de televisie inmiddels aanzienlijk minder informatief dan de kranten, waarin ik las dat tv-producent IDTV in september iets van haar onbekende notities zal onthullen in een nieuwe documentaire over haar. Dat is een intrigerend bericht, zo kort na de veelomvattende documentaire Anne Frank remembered van Jon Blair waarin voor het eerst ook bewegende beelden van het beroemde meisje waren verwerkt. Het toeval wil dat die film komende maandag weer wordt herhaald door de EO. Over de vele herhalingen wordt veel (en terecht) geklaagd, maar in dit geval kan ik er niets op tegen hebben.

Is het trouwens gezichtsbedrog, of wordt er deze zomer werkelijk méér herhaald dan ooit? En is dat herhalingsvirus nu ook doorgedrongen tot het soort programma's dat vroeger nooit werd herhaald omdat het te tijdgebonden was? Ik denk het wel. De afstandsbediening bracht me gisteravond opeens even bij Veronica binnen, waar All you need gaande was. De intussen naar SBS6 gedeserteerde Robert ten Brink legde daar een echtpaar in de watten, mede geassisteerd door Sinterklaas met Zwarte Pieten. En toen alle opgeroepen tranen tot tevredenheid van de programmamakers waren gestort, beloofde Ten Brink zijn kijkers: “Over twee weken, op 16 december, zijn we er weer!”

Het lijkt me nogal dubieus om ook zulke programma's te herhalen. Hoe veel paren die onder het oog van de camera werden verleid tot kortstondig geluk, zijn allang weer uit elkaar toen het leven zonder camera's weer een stuk grauwer bleek te zijn? Ongetwijfeld hebben ze destijds allemaal een contract met de tv-producent getekend waarin een herhaling is inbegrepen. Maar hoevelen zouden daarvan in hun euforie de consequenties hebben ingezien?

Nieuw, rechtstreeks zelfs, en toch een herhalingsoefening was het onderhoud dat Mieke van der Wey aan haar talkshow-tafel in de buitenlucht had met de advocaat Abraham Moszkowicz. Wéér zo'n rijtje hypothetische gevallen waarvan Moszkowicz moest zeggen of hij ze zou kunnen verdedigen. De moordenaar van Rabin? De daders van de bomaanslag in Omagh? Dutroux? Ja hoor, knikte hij telkens, die zou hij kunnen verdedigen.

De presentatrice volgde grotendeels het voorbeeld van de 100 vragen-formule van HP/De Tijd, die een paar weken geleden met Moszkowicz óók al zo'n wezenloos resultaat opleverde. “Bent u gelukkig?” vroeg ze. “Soms wel, soms niet,” antwoordde hij. “Maar in het algemeen?” drong zij aan. En even later: “Bent u ergens bang voor?” “Voor de dood soms.” “Want?” Moszkowicz bleef beleefd, maar op zijn gezicht stond voortdurend te lezen: wat moet ik híer nu weer mee?

Aardig en alert was overigens wel het begin van Boven water, toen Mieke van der Wey haar gast nog even liet reageren op de biecht van Clinton. Moszkowicz vond dat de president door zijn juristen goed was geadviseerd. Zelf zou hij het óók zo hebben gedaan. Strikt formeel was er nu eenmaal geen sprake van overspel geweest, want dat was niet “wat mevrouw bij hem heeft gedaan.” Wat ze wèl had gedaan, heette bij Moszkowicz, in de taal van de rechtszaal: “dat hij haar wat handelingen heeft laten verrichten waar hij van genoten zal hebben.” Het gaat in zo'n zaak nu eenmaal niet om de waarheid, doceerde hij geduldig, maar om het einddoel voor je cliënt.

Ook op de andere netten echode Clinton gisteravond nog danig na, maar het fraai geformuleerde vakmansoordeel van Abraham Moszkowicz was een mooie toevoeging.