'Onderzoek naar Srebrenica fietst door werk RIOD'

Directeur J.H.C. Blom van het RIOD is bezorgd over het in gang zetten van verschillende onderzoeken naar de kwestie-Srebrenica.

DEN HAAG, 18 AUG. “We zijn ernstig bezorgd dat allerlei tussentijdse onderzoeken schadelijk kunnen zijn voor het zeer brede onderzoek dat eind 1996 door regering en parlement aan het RIOD is opgedragen naar wat er in juli 1995 is gebeurd voor, tijdens en na de val van Srebrenica. Het risico bestaat dat men door elkaars werk heenfietst, wat verkeerde effecten in binnen- én buitenland kan hebben.”

Professor Blom, directeur van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie, acht het “van groot belang” aan deze bezorgdheid bekendheid te geven. Vorige week besloot minister De Grave (Defensie) tot een eigen onderzoek naar de rol van zijn ministerie in de zaak-Srebrenica. Vanmiddag bespreekt de Kamercommissie voor Defensie de mogelijkheid van een parlementair onderzoek of een enquête, al dan niet nadat het onderzoek is beëindigd van commissaris van de koningin Van Kemenade.

“De Grave heeft ons gebeld voor hij besloot tot een eigen onderzoek van de verwijten die Defensie de afgelopen weken zijn gemaakt. Hij begreep onze bezorgdheid maar vroeg er van zijn kant begrip voor dat hij niet anders kon handelen.” Blom, die vanmorgen zijn hart luchtte in een opinie-artikel in de Volkskrant, heeft met De Grave afgesproken dat Van Kemenade en het RIOD “zorgvuldig contact houden om te voorkomen dat we elkaar in de wielen rijden”. In zijn artikel schrijft hij dat “de huidige ophef over Srebrenica als twee druppels water lijkt op de situatie in 1996”.

Blom legt desgevraagd uit dat in het buitenland, waar bronnen moeten worden geraadpleegd, nu de indruk zou kunnen ontstaan dat het RIOD-onderzoek niet zo belangrijk is. Namelijk doordat Defensie en mogelijk ook de Tweede Kamer tot eigen onderzoeken besluiten, terwijl het OM in Arnhem nog eens onderzoekt of leden van Dutchbat zich in '95 strafbaar hebben gemaakt. “Alles hangt met alles samen, ons onderzoek kost per definitie tijd, zeker als er tussentijds allerlei dingen in de omgeving van dat onderzoek veranderen en dat gevaar lijkt er nu te zijn”.

Blom doelt daarbij op praktische problemen die kunnen ontstaan “tussen elkaar schadende onderzoeken”. “We moeten daarom in het onderzoekswerk elkaar nauwkeurig op de hoogte houden”, zegt hij.

“De eerste voorlopige conclusies” van het RIOD werpen een nieuw licht op de behandeling die aan de nasleep van Srebrenica is gegeven, aldus Blom, die daarover niets naders wil zeggen. Alle Dutchbatters die in '95 zijn ondervraagd, krijgen het verzoek of het RIOD over hun al dan niet anoniem weergegeven verklaring kan beschikken. Het OM in Arnhem is net zoiets van plan. “Ik heb natuurlijk geen invloed op het OM maar we moeten voor die Dutchbatters wel 'vreemde effecten' zien te vermijden”, waarschuwt Blom.