Crisis van roebel raakt Oost-Europa nauwelijks

Voor de gevorderde Oost-Europese economieën Tsjechië, Polen en Hongarije zullen de gevolgen van de koersval van de roebel meevallen. Een land als Oekraïne daarentegen staat voor zware tijden.

ROTTERDAM, 18 AUG. De koersval van de Russische roebel heeft voor de Oost-Europese landen die zich als eerste aan zullen sluiten bij de Europese Unie, Tjechië, Hongarije en Polen slechts beperkte gevolgen. In voormalige Sovjet republieken, zoals de Oekraïne, zullen daarentegen de export en de wisselkoers onder druk komen te staan.

Omdat de voormalige oostblok-landen Tjechië, Hongarije en Polen zich de laatste jaren veel sterker op West-Europa zijn gaan richten. Doordat het belang van Rusland in hun totale export is gedaald, blijft volgens analisten van Nederlandse banken, onder meer in de regio zelf, de schade daar beperkt.

“Nog maar vijf procent van de Hongaarse export gaat naar Rusland,” zegt analist N. Toth van ING Barings in Boedapest. “De Europese Unie is met ruim zeventig procent een veel belangrijkere markt.” Die vijf procent export naar Rusland, hoofdzakelijk levensmiddelen en medicijnen, zal volgens Toth wel wat gaan dalen maar niet fors.

Met de import van goederen uit Rusland verwacht Toth evenmin problemen. De toelevering van energie, het voornaamste importproduct, komt niet in gevaar. Toth: “Russen zullen geneigd zijn meer te exporteren naar Hongarije, omdat we in dollars betalen. De vijf procent economische groei voor dit jaar en 4,5 procent voor volgend jaar komen niet in gevaar.”

Volgens Toth heeft Hongarije geleerd van de economische crisis van 1989 tot 1993, na de ineenstorting van de Sovjet-Unie en de Russische economie destijds. “De diepe recessie heeft voor een radicale verandering gezorgd. Er zijn vanaf 1995 veel export georiënteerde buitenlandse investeerders binnengehaald.”

Hoogleraar economische stelsels M.J. Ellman van de Universiteit van Amsterdam verwacht eveneens weinig consequenties van de koersval voor de Tjechen, Polen en Hongaren. “In deze landen is een succesvolle heroriëntatie geweest. Die heroriëntatie is in de voormalige Sovjet-republieken, Roemenië en Bulgarije niet geslaagd. Zij zitten in een moeilijke positie. Voor de Oekraïne is de handel met Rusland zeer belangrijk. Ik acht de kans op een devaluatie van de Oekraïnse Hryvna dan ook groot.”

Economisch onderzoeker L. Wellen van Rabobank Nederland ziet een driedeling in het voormalige communistisch Europa. “In Polen, Tjechië en Hongarije vallen geen grote klappen. Zes procent van de Poolse export gaat naar Rusland. Voor Tjechië is dit nog minder. Deze landen hebben zich ingebed in Europa.”

De investeringen in contacten met stabiele westerse buurlanden betalen zich nu uit. Wellen verwacht dat de Baltische staten, met twintig procent export naar Rusland en vooral de Oekraïne, met vijftig procent afzet in Rusland grote problemen krijgen. “Oekraïne verwachtte eindelijk eens groei te zien vanwege de verwachte groei in Rusland. Dat wordt negatieve groei.”

Voor Finland is Rusland met zeven procent de vierde exportmarkt. Finland kreeg na de ineenstorting van de Sovjet-Unie al een forse economische klap te verwerken wegens de nauwe economische banden met dat land. Sindsdien heeft Finland de export verlegd naar andere landen, maar de belangen in Rusland zijn nog altijd niet te verwaarlozen.

Specialisten van de Finse nationale bank verwachten een daling van de export. Maar volgens een analist van de Finse zakenbank, Alfred Berg, liep de Finse export naar Rusland al eerder jaar behoorlijk terug. “De vraag zal nog wel wat afnemen, maar Russen blijven naar Finland komen om televisies, goede kwaliteit kleding en andere zaken te kopen.”

De beurzen van Praag en Warschau herstelden zich vanmorgen fors, die van Boedapest steeg een fractie.