Criminelen ronselen meisjes in Oost-Europa

De Amsterdamse politie heeft gisteren een klein netwerk van Bulgaarse vrouwenhandelaren opgerold.

AMSTERDAM, 18 AUG. De Bulgaarse krant Trud staat dagelijks vol met advertenties. “Jonge vrouwen, tussen de 18 en 30, gevraagd voor werk in het buitenland. Zeer aantrekkelijke vergoedingen”. De meisjes die reageren komen in contact met vrouwenhandelaren. Hun paspoort wordt afgenomen. In West-Europa komen ze terecht in de prostitutie. “Ze worden behandeld alsof ze in een concentratiekamp zitten”, zegt Nadia Kojouharova, de Bulgaarse coördinatrice van de Animus Association, een organisatie die strijdt tegen vrouwenhandel.

Gisteren rolde de Amsterdamse politie een klein netwerk op. Drie Bulgaren en een Nederlander hebben het afgelopen jaar rond de twintig Bulgaarse vrouwen gedwongen in Nederland in de prostitutie te werken. Toen in mei twee Bulgaarse vrouwen aangifte deden, en kort daarop nog acht anderen, begon de zaak te rollen. De politie greep in, toen ze er lucht van kreeg dat de vrouwen verkocht zouden worden en naar Italië zouden vertrekken.

Vrouwen uit Rusland, Polen en Bulgarije zijn in, terwijl de vraag naar meisjes uit Tsjechië en de Oekraïne over het hoogtepunt heen is. “Waren het eerst vooral vrouwen uit Polen en de Oekraïne, nu is het de tijd voor Bulgaarse vrouwen”, zegt Kojouharova. Volgens T. Koolstra van de Nederlandse Stichting tegen Vrouwenhandel (STV) zijn die trends echter moeilijk te verifiëren. “Het hangt van toevalligheden aan elkaar. Als de politie nu een Bulgaars netwerk oprolt, lijkt het alsof daar veel vrouwen vandaan komen, maar voor hetzelfde geld was het een ander land.”

Een krantenadvertentie is niet de enige manier waarop vrouwen uit Oost-Europa worden geworven. De meisjes komen vaak uit kleine dorpjes. Handelaren gaan naar de plaatselijke discotheek en beloven een beter leven in het buitenland, geld, een auto en gemakkelijk werk. Kojouharova: “De meisjes zijn erg jong, vaak pas zestien. Ze zijn naief en laag opgeleid. Ze denken dat ze in het buitenland snel rijk kunnen worden. Ze kunnen zelf geen visum regelen en geloven de verhalen van de handelaren over keurig werk.”

Vervolgens begint een lijdensweg. De meisjes worden ofwel direct naar het buitenland gebracht, of een tijdje te werk gesteld in de prostitutie in hun eigen land. “Om het vak te leren”, zegt Kojouharova. De handelaren nemen paspoorten af en dreigen de familie in te lichten als de meisjes niet meewerken. Kojourahova begeleidde al tientallen meisjes die wisten te ontsnappen, bijvoorbeeld door zwanger te worden. “In het buitenland worden ze geslagen, verkracht en opgesloten. Een meisje kwam terug met een nummer op haar hand gestempeld. Alsof ze een gevangene was.”

Koujouharova, psychologe: “De meisjes zijn vernederd, hun zelfvertrouwen kwijt.”

De STV werkt samen met de Animus Association en met vergelijkbare organisaties in Tsjechië, Polen, de Oekraïne en Italië.

Niet bekend

De meisjes die bij de STV terechtkomen zijn echter het topje van de ijsberg. In totaal zijn er naar schatting enkele duizenden vrouwen in Nederland gedwongen werkzaam in de prostitutie. Exacte cijfers zijn onbekend. De vrouwen durven geen aangifte te doen en zeggen soms vrijwillig te werken uit angst voor represailles.

De Europese ministers van Justitie en Emancipatie besloten vorig jaar april dat vrouwenhandel strenger moet worden aangepakt. Uiteindelijk kwamen ze vooral uit op aanbevelingen die de positie van de meisjes moet beschermen als ze eenmaal slachtoffer zijn geworden. Ze krijgen een tijdelijke verblijfsvergunning, zodat ze gebruik kunnen maken van sociale, medische, juridische en financiële bijstand. Maar alleen Nederland, België en een paar deelstaten in Duitsland voeren deze richtlijn ook echt uit.