Ajax en PSV voeren in Arena armoedig schouwspel op

AMSTERDAM, 17 AUG. Vedetten uit een rijk voetbalverleden als Johan Cruijff, Johan Neeskens, Ruud Gullit en Frank Rijkaard moeten zich gisteren op de VIP-tribune van de Arena verbijsterd hebben afgevraagd waar ze terecht waren gekomen. Ajax en PSV, twee teams die op papier tot de beste ploegen van Nederland behoren, voerden met ieder zeven buitenlandse spelers en Van der Sar als enige Nederlandse international een armoedig schouwspel op. Als het spelpeil van het duel om de Johan Cruijff Schaal, die werd opgeëist door PSV (2-0), maatgevend was voor het komend seizoen dan wordt het afzien op de tribunes.

Het was slechts positief te noemen dat Bobby Robson met zijn enthousiasme en humor het destructieve elftal dat zich woensdag nog verslikte in Malibor een flinke mentale injectie had gegeven. Verbeten vocht PSV zich langs Ajax dat in defensief opzicht al even zeer blunderde als de Eindhovense ploeg in Slovenië. Over de werkelijke krachtsverhoudingen in de nakende competitie zegt het echter nog weinig.

PSV speelde vanuit een zeer behoudend concept en zal voor eigen publiek en tegen mindere tegenstanders toch weer gewoon het spel moeten maken. En dan is het nog maar de vraag of de ploeg zijn kwetsbaarheid kan verbloemen. De armetierige spelopvatting van gisteren, die vooral was gebaseerd op de counter, kan geen gemeengoed worden voor een club met zoveel pretenties. “We wilden graag de bal, maar we konden hem niet krijgen. En je kan moeilijk met twee ballen gaan spelen”, analyseerde Robson gisteren simpel in een komische persconferentie die een hogere amusementswaarde had dan de wedstrijd.

De opgewekte Robson was blij met het resultaat. Wekenlang heeft hij verkondigd dat dit duel tussen de winnende en verliezende bekerfinalist van vorig seizoen voor hem meer waarde had dan de uitwedstrijd tegen Maribor. “Na de nederlagen tegen Blackburn Rovers en Maribor is deze zege voor ons van groot psychologisch belang. Geen topteam in Europa heeft in een korte tijd zoveel wijzigingen ondergaan als PSV. Een derde nederlaag op rij had ons mentaal in de problemen gebracht.”

Het is curieus dat PSV voor de vierde keer won van Ajax in de Arena, het moderne stadion waaraan Robson zich gisteren voor het eerst vergaapte. Die statistiek vindt zijn oorsprong in de spelopvatting van beide ploegen, legde Olsen uit. Ajax dient voor eigen publiek altijd aan te vallen, ook als het te riskant is. “Als het dan een keer mislukt, moet je niet huilen. Het Nederlandse elftal had met zijn offensieve speelwijze ook wereldkampioen kunnen worden.”

Het Ajax dat zich gisteren aan de eigen aanhang presenteerde, toonde tevens dat het tactisch gezien zonder de gebroeders De Boer en Laudrup een veer heeft moeten laten. Olsen kan de kritiek van de tweeling, die beweerde dat hij geen goede tactische trainingen kan geven, de komende weken meteen weerleggen door deze ploeg meer voetbalintelligentie bij te brengen.

Het vleugelspel van Ajax, toch het watermerk van de club, werd gisteren verzorgd door twee nieuwelingen: Kinkladze en Wamberto. Zij slaagden er niet in hun spel effectief te maken. De Georgiër Kinkladze toonde als linksbuiten wel aan dat hij veel kan met een bal. Hij zet zijn tegenstanders voortdurend op het verkeerde been en straalt veel dreiging uit. De landgenoot van Arveladze heeft bovendien een goede pass in de benen. Maar het rendement van zijn acties is nog te gering. Te vaak zoekt Kinkladze bovendien de moeilijkste oplossing.

De kleine Wamberto glipte in de eerste helft een keer fraai langs drie, vier verdedigers. Wellicht dat hij nog kan groeien - de Braziliaan is pas 23 - maar niet in lengte. Wamberto is twee turven hoog, een beetje verdediger loopt hem gemakkelijk omver. Tegen PSV kreeg hij veel ruimte van zijn landgenoot Jorginho, maar zijn voorzetten kwamen zelden bij een medespeler terecht. Olsen: “De plek waar de ballen neervielen was goed. Alleen had daar een van onze spitsen moeten staan.” De trainer van Ajax vroeg om tijd voor zijn nieuwe spelers. “Het is niet eenvoudig om in ons systeem te spelen. Zelfs een voetballer als Kinkladze moet daaraan wennen. Er valt nog veel te repareren.”

Ontbeerde Dani als rechtshalf de creativiteit en het tactisch inzicht van Ronald de Boer, in de defensie werd Frank de Boer ernstig gemist. Ajax opereerde zonder echte linksback. Hoekstra probeerde in de zone ijverig zijn tegenstander Iwan af te stoppen. De voormalige linksbuiten verdedigde als een aanvaller. Te gretig stapte hij soms in de bewegingen van de Pool. Maar aan de andere kant kwam Hoekstra ook nog aan aanvallende impulsen toe. Olsen ziet in hem een goed alternatief voor Witschge.

De problemen bij Ajax lagen vooral in het centrum van de defensie, waar Tobiasen en Oliseh weleens een steekje lieten vallen. Blind, die in de rust werd gewisseld wegens een blessure, moet zich als veredelde middenvelder te veel met de opbouw bezighouden om ook de achterste linie nog eens goed te organiseren. Vandaar wellicht dat het gebrul van doelman Van der Sar tot hoog in de tweede ring hoorbaar was. Vandaar ook dat doelman regelmatig als een soort laatste man stond mee te voetballen.

Ajax kwam op achterstand nadat Blind de bal verspeelde aan Khokhlov die vervolgens een vrije doorgang kreeg naar het doel. Bij de tweede treffer van PSV mocht Kolkka de bal op de achterlijn voortrekken. De inkomende Bruggink kon ongehinderd intikken. Hoekstra forceerde voor Ajax een strafschop die door invaller Witschge meters werd naast geschoten. Olsen beloofde achteraf beterschap. “Ik ben er honderd procent van overtuigd dat Ajax dit seizoen weer een goede ploeg heeft”, zei de oefenmeester. Vervolgens gaf hij aan dat Ajax vooralsnog aan prestige heeft verloren. “Deze schaal hadden we moeten pakken. Zeker voor eigen publiek.”