Verplicht bal

Het ministerie van OC&W heeft de lijst gebaard van evenementen die niet aan het Nederlandse volk mogen worden onthouden, en dus nooit en te nimmer kunnen worden verkwanseld aan een zender die abonnementsgelden heft. Ik zie ze voor me, die ambtenaren in vergadering bijeen. “Mijn hele gezin heeft destijds intens genoten van het wereldrecord dominosteentjesleggen, dat moet er óók op.” “Vind ik niet, collega - maar er is naar mijn mening wèl veel te zeggen voor de travestieten-missverkiezing bij Veronica.” “Dames en heren, we zijn er duidelijk nog niet uit. Kunnen we de agenda's trekken voor de volgende vergadering? Vandaag over een maand dan maar?”

Het opstellen van de lijst is het gevolg van een Europese richtlijn die voorschrijft dat tv-reportages van evenementen van nationaal en internationaal belang voor elke kijker toegankelijk moeten blijven. Een paar jaar geleden is die afspraak gemaakt, toen werd gevreesd dat zulke gebeurtenissen steeds vaker onbetaalbaar zouden worden voor publieke of commerciële omroepen met een nationaal bereik. Ze dreigden voor grote bedragen te worden opgekocht door een abonneezender en daarna achter de decoder te verdwijnen.

De regeringen van de Europese lidstaten waren stuk voor stuk beducht voor een volksopstand zoals die in ons land ontstond toen Sport 7 de nationale voetbalcompetitie wegkaapte. Daarom stelden ze, zonder zich te bekommeren om de vraag of het juridisch gewettigd is een particulier bedrijf (zoals een voetbalclub) te verbieden zaken te doen met een ander particulier bedrijf (een abonneezender), een richtlijn op die in elk van de landen moet worden ingevuld met concrete evenementen.

De Nederlandse lijst, die binnenkort aan de Tweede Kamer wordt voorgelegd, vermeldt uiteraard een groot aantal sport-evenementen. Maar ook de cultuur is niet vergeten. Zo is de hoogste prioriteit gegeven aan het Eurovisie Songfestival, het Nieuwjaarsconcert in Wenen, het zomerse Prinsengrachtconcert en de Matthäus Passion in Naarden. Elk van die vier moet tot in lengte van jaren behouden blijven voor de 'open' tv-netten.

Voor twee van de vier zal dat echter ook zonder richtlijn wel lukken. Het Eurovisie Songfestival en het Nieuwjaarsconcert worden immers jaarlijks aangericht door de European Broadcasting Union, de vereniging van de Europese publieke omroepen, die heus geen programma's organiseert om ze vervolgens niet zelf uit te zenden. En bij een derde, de Matthäus Passion, bestaat er niet eens een langjarige tv-traditie. Die is soms te zien, maar soms ook niet.

Maar in de lagere regionen van de lijst hebben de ambtenaren het veel bonter gemaakt. Daar prijken bijvoorbeeld, tussen Pinkpop en de voorstellingen van de Nederlandse Opera, het Filmfestival Rotterdam en de opening van de Boekenweek. Hoe men een filmfestival zou kunnen 'uitzenden', is mij niet duidelijk. Wel kan er natuurlijk op de televisie verslag van worden gedaan, en dat gebeurt ook - soms door meer zendgemachtigden tegelijk.

Iets soortgelijks geldt voor de opening van de Boekenweek. Die opening bestaat uit een toespraak en een gelegenheidsvoorstelling op het podium van de schouwburg waar vervolgens het Boekenbal begint. Tijdens het bal maakte de AVRO dit jaar een eigen talkshow. Maar het officiële programma wordt - op één keer na, toen Freek de Jonge een speciale voorstelling had gemaakt - nooit op de televisie uitgezonden. En het kan dus ook niet door de overheid worden beschermd. Of zou OC&W misschien willen dat het voortaan verplicht moet worden uitgezonden?