Forse groei in laatste jaren; Twee miljoen huishoudens zijn beleggers

ROTTERDAM, 14 AUG. Onder invloed van de grote koersstijging op de effectenbeurs heeft een half miljoen huishoudens de laatste twee jaar voor het eerst geld gestoken in aandelen of beleggingsfondsen. Daardoor bedraagt het aantal particuliere beleggers in Nederland nu twee miljoen huishoudens.

Dit aantal is meer dan het dubbele van de laatst bekende, uit 1996 daterende cijfers over beleggende huishoudens (840.000) van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De nieuwe cijfers komen van marktonderzoekinstituut Nipo, dat in opdracht van vijf verzekeraars en een bank een uitgebreid onderzoek heeft gedaan naar het spaar-en beleggingsgedrag van particulieren.

“Wat mij het meest is opgevallen is de toename van het aantal huishoudens met aandelenlease-beleggingen”, aldus onderzoeker A. Eecen van het Nipo. Van de twee miljoen huishoudens doet 13 procent mee aan aandelenlease. “Vroeger was dat alleen iets voor rijkere mensen, maar het is heel knap uit marketingoogpunt dat financiële instellingen dat ook voor kleine klanten op de kaart hebben gezet.” Een stukje volkskapitalisme, zo beaamt hij.

Staatssecretaris W. Vermeend van Financiën kondigde juist vorige week aan dat het fiscale voordeel op deze beleggingsvormen op korte termijn wordt afgeschaft. De rente op het geleende geld voor de aankoop van de effecten is aftrekbaar voor de inkomstenbelasting.

Het verschil tussen de CBS-cijfers en de Nipo-gegevens over het aantal particuliere beleggers verklaart Nipo-onderzoeker Eecen op drie manieren. Het CBS-materiaal dateert uit 1996 en sindsdien is het aantal beleggers gegroeid, de CBS-cijfers zijn afgeleid uit belastingaangiften (“er zijn een hoop mensen die inkomsten niet opgeven”) en er is de gestegen populariteit van aandelenlease-constructies. Het aantal beleggende huishoudens is overigens kleiner dan het aantal huishoudens met een eigen woning (2,9 miljoen, per 1 januari 1996), maar is wel groter geworden dan het aantal vakbondsleden (1,78 miljoen, per 1 april).

Van de huishoudens die beleggen steekt volgens het Nipo 67 procent geld in beleggingsfondsen, terwijl 30 procent zelf in individuele Nederlandse aandelen belegt. Deze cijfers verbazen een woordvoerder van het beursbedrijf AEX, die juist de indruk heeft dat het aantal particulieren dat direct op de aandelen- en optiebeurs belegt de afgelopen jaren “enorm is toegenomen”. Eigen onderzoek naar het beleggingsgedrag van Nederlanders doet de AEX overigens niet.

Het gemiddelde belegde vermogen van particuliere huishoudens is volgens het Nipo nu een ton. De vermogensverdeling binnen de beleggersgroep is scheef: 40 procent belegt minder dan 25.000 gulden. Het CBS becijferde het gemiddelde effectenvermogen begin 1996 op ruim een kwart miljoen gulden. Volgens het Nipo zegt 29 procent van de deelnemers in beleggingsfondsen niet vertrouwd te zijn met beleggen, terwijl 42 procent er 'enigszins' mee vertrouwd is.