Terras; Een rondje ijs door Nederland

Gelateria Carrone, Grote Houtstraat 179, Haarlem IJssalon Torino, Voorstraat 93, Woerden IJssalon Dolomiti, Crooswijkseweg 100, Rotterdam Het ijs van Columbus, Lindenlaan 145, Plein 1960 (Buitenplein), Amstelveen Marx O Larry's, Mient 24, Alkmaar

Het consumptieve wedstrijdwezen verdient onze steun. Georganiseerde collegiale rivaliteit bevordert de vaardigheden en stimuleert de creativiteit van de ambachtelijke voedselbereiders. De slager met 'brons' voor zijn leverworst en de bakker met zijn prijswinnende zevengranenbol tonen hun beroepstrots met bekers in de etalage en diploma's aan de muur. Ook bij ambachtelijke ijsbereiders die zijn bekroond in de vakwedstrijd 'De Gouden IJsspatel' hebben de buitenmodel bekers, medailles en diploma's een prominente plaats in de ijssalon.

Schepijs heeft geen best imago. De ijsbranche probeert er wat aan te doen met titels als 'meesterijsbereider', samenwerkingsverbanden als het 'IJspunt' en vakwedstrijden als 'De Gouden IJsspatel'. Vijf ijsbereiders zijn dit jaar in februari bekroond, in volgorde van de vijfde tot de eerste plaats, komen ze van Marx O Larry's uit Alkmaar, Het ijs van Columbus uit Amstelveen, Dolomiti uit Rotterdam, Torino uit Woerden en Carrone uit Haarlem. De namen van de ijssalons suggereren warme streken, maar de ijsbereiders zelf heten 'Den Engelsman' of 'Van Wetten'.

Nu het eindelijk echt warm is geworden, is het tijd om noordpoolshoogte te nemen bij de bekroonde ijsmakers. Vijf ijssalons op een zomerse zaterdag, dat kan voor een groot liefhebber als ik geen probleem zijn.

Bij Alkmaar begint de victorie. Marx O Larry's ligt op de Mient. Het moet het stukje straat met de grootste ijssalondichtheid in Nederland zijn. Tien meter verderop ligt de goed verzorgde, conventioneel ogende ijssalon 'De Mient'. Marx O Larry's zoekt nieuwe wegen. De aankleding is een tikje trendy, net als het ijs. Er is dropijs, dat smaakt zoals je het je voorstelt, en Oma's appeltaartijs, dat inderdaad naar appeltaart smaakt, met extra veel lichtzure granny's. Voor vijf gulden krijg je een horentje met drie onverantwoord grote bollen. IJs gemengd met stukjes cake en koek is een uit Amerika afkomstig ijstype, waar ijstrendwatchers veel in zien. Ik ben niet dol op dat soort ijs. Het heeft een pluizig mondgevoel, alsof er turf in zit.

De inspectie van 'Het ijs van Columbus' voert naar Amstelveen. De vestiging aan de Lindenlaan heeft een groot terras te midden van woongebouwen, winkelblokken en buitenwijkgroen. De inrichting neigt een beetje naar slonzig. Columbus, ook voor zoete en hartige taarten, heeft coupes in twee maten. Large voor ƒ 9,95 en medium voor ƒ 6,95. Aan de kleine ijseter is niet gedacht. Het is een beperkte keuze uit traditionele coupes. De keuze valt op de 'Prijswinnende mokkasorbet' met mokka, vanille, stracciatella, caramel en caramel-mokkasaus. De coupe smaakt niet slecht, maar voor een prijswinnaar wat gewoontjes.

IJssalon Dolomiti ligt in een volkse Rotterdamse winkelstraat. Voor ƒ 6,50 krijg je er een coupe Amarene, met vier bolletjes ijs naar keuze, zeer luchtige slagroom en echte amarene kersen. De omweg waard is te veel gezegd, maar eigenlijk zou elke wijk zo'n perfect gewone buurtijswinkel moeten hebben.

Bij ijssalon Torino in Woerden staan twéé gigantische bekers in de etalage. Behalve de tweede prijs bij De Gouden IJsspatel is ook De Gouden IJscoupe 1998 in de wacht gesleept. Torino mikt op de verliefde Woerdenaren met 'Meloen Zoen', 'Frisse Kus' en 'All you need', een coupe voor twee personen. Innovatief is de 'IJstafel', ƒ 26,50 voor twee personen, met koffie toe. De twaalf bollen van het 'IJsspektakel' zouden me onder normale omstandigheden wel trekken, maar zijn halverwege deze ijsqueeste net wat te veel. De vruchtensorbet, met vers fruit, is een goed alternatief.

Gelateria Carrone moet een bekend adres zijn in Haarlem. Vanaf het begin van de Houtstraat zie ik mensen lopen met horentjes en bekertjes. De weg wijst zich vanzelf. Carrone heeft het meest van de ideale ijssalon. De zaak is fris geverfd in crème en mintgroen en er is veel blinkend chroom. Op de muur staan fresco's met Italiaanse taferelen. Onwetend van de aard van mijn keuzeprobleem - het is de vijfde coupe vandaag - probeert het vriendelijke meisje in de bediening me te helpen. Het wordt niet de 'Zingende Elisa' maar de 'Coppa Lampone', drie bollen in een fraaie coupe met warme frambozen apart in een kannetje. Het is een waardig slot van de ijsronde door Nederland, maar ik heb nu wel erge trek in iets hartigs. Welke slagers hadden 'brons' voor hun leverworst?