Richtlijn 84/538/EEC

De grasmaaier van Italiaanse makelij die we deze zomer kochten, voldoet aan alle eisen van de Europese Unie. Een certificaat verzekert dat de geluidsdruk van de verbrandingsmotor en de rotatiesnelheid van het snijsysteem in overeenstemming zijn met de desbetreffende Europese voorschriften. Dat is een hele opluchting. En, het moet gezegd, de machine functioneert voortreffelijk.

De normen voor het geluid van grasmaaiers vormden eind jaren tachtig een van die hilarische voorbeelden van de bemoeizucht van de Europese Gemeenschap. Het was de tijd van de voltooiing van de 'interne markt', het project om eind 1992 de handel binnen de EG volledig te hebben geliberaliseerd. Daartoe moesten honderden technische normen en voorschriften worden aangepast. Want zolang die bestonden, kon een land onder verwijzing naar dergelijke non-tarifaire eisen, producten uit een andere lidstaat bij de grens tegenhouden.

De Britse Eurocommissaris Arthur Lord Cockfield (spreek uit: Koowfield), benoemd door premier Thatcher, kreeg opdracht het programma voor de interne markt uit te werken. Hij lanceerde in 1985 een Witboek met 286 besluiten die noodzakelijk waren om het vrije verkeer van goederen en diensten in zeven jaar te verwezenlijken.

Het 'project 1992' was een doorslaand succes. Maar het leidde ook tot voortdurende hilariteit (vooral in Groot-Brittannië) over de Brusselse bemoeienis met alle mogelijke technische voorschriften. De normen voor rauwe tartaar (in Nederland bleek 'vers' gehakt heel wat minder vers te zijn dan in bederfgevoeliger zuidelijke Europese landen), de hoeveelheid vruchten in de vruchtenyoghurt, de diameter van pvc-buizen, de lengte van het 'eurocondoom' - niets ontging de regelzucht van de ambtenaren in Brussel.

Als toppunt van trivialiteit gold een ruzie over de geluidsproductie van grasmaaiers. “Maar dat was een eis van de Denen!” vertelde Lord Cockfield me jaren geleden. Denemarken had indertijd namelijk de strengste milieunormen in de EG en wilde niet dat die normen ondermijnd zouden worden door minder milieuvriendelijke producten uit andere lidstaten tot zijn markt toe te laten. Aan de andere kant wilden bedrijven natuurlijk niet dat hun producten geweerd werden van de Deense markt op grond van milieu-eisen die als neveneffect hadden dat ze fungeerden als marktafscherming voor Deense producenten. Zo kwam de Europese Gemeenschap in 1989 met voorschriften voor de maximaal toegestane hoeveelheid decibels van een grasmaaier.

Op het certificaat van de grasmaaier die we hebben gekocht staan de Europese voorschriften vermeld. Conform richtlijn 84/538/EEC, aangescherpt op 22 maart 1989, is de gewaarborgde geluidsdruk 100 dB en het geluidsniveau 90 dB. Voorts is het apparaat in overeenstemming met de machinerichtlijn 89/392/EEC en de daaropvolgende wijzigingen 91/368/EEC, 93/44/EEC en 93/68/EEC.

Het is geen exclusieve Europese afwijking dat apparaten moeten voldoen aan technische eisen. In de Verenigde Staten is het niet anders.

Onze Italiaanse IBEA-grasmaaier is uitgerust met een Amerikaans motortje van Briggs & Stratton. Daarbij is ook een certificaat geleverd, zodat de Amerikaanse en Europese voorschriften met elkaar vergeleken kunnen worden. Dan blijkt dat de Amerikanen zich op andere dingen richten. Ze zijn geobsedeerd door veiligheidsvoorschriften, de effecten van luchtvervuiling en juridische aansprakelijkheid.

Brigg & Stratton dekt zich op alle mogelijke manieren in tegen schadeclaims. Een lange lijst van aanwijzingen moet de gebruikers vrijwaren van ongelukken. Zoals: Plaats geen handen of voeten in de buurt van draaiende onderdelen. En: Start de motor niet als het filter voor de uitlaatgassen is verwijderd. Dan volgt een waarschuwing die de advocaten van de fabrikant in de rechtszaal kunnen aanhalen als een onvoorzichtige gebruiker zijn hand in de machine heeft gehouden en daarvoor het bedrijf met een miljoenenclaim achtervolgt.

“These important safety instructions are not meant to cover all possible conditions and situations that may occur. Common sense, caution and care are factors not built into an engine, but supplied by person(s) installing, operating and maintaining it.”

Zo is het maar net.

Het motortje voldoet aan de Amerikaanse ULGE-eisen, de voorschriften voor Utility or Lawn & Garden Equipment. Maar de toegestane emissie van schadelijke stoffen is niet voor alle Amerikaanse staten gelijk. Er zijn normen van het federale milieu-agentschap EPA, terwijl de staat Californië eigen normen aanhoudt van de Californische raad voor luchtverontreiniging CARB.

Californië eist voor een motor van een grasmaaier zelfs een waarschuwing voor de bedreiging van de gezondheid, vergelijkbaar met die op de pakjes sigaretten. Omlijnd en met uitroeptekens staat in overeenstemming met Proposition 65 vermeld dat uitlaatgassen “chemische bestanddelen bevatten, waarvan het de Staat Californië bekend is dat deze kanker, aangeboren afwijkingen of andere reproductieve schade veroorzaken”.

Zoveel wordt duidelijk, technische voorschriften zijn geen exclusieve afwijking van de Europese Unie. Ook op de Amerikaanse markt moet een producent aan een waslijst van eisen voldoen en daar gelden voor afzonderlijke deelstaten zelfs verschillende normen. Dankzij de inspanningen van Lord Cockfield is de harmonisatie voor producten op de Europese markt dus verder gevorderd dan die in de VS. De Italiaanse fabrikant kan tegenwoordig zijn grasmaaier zonder belemmering in Denemarken verkopen.

Het gras is trouwens prachtig gemaaid.