EZ 'weer nalatig bij melden regels'

ROTTERDAM, 13 AUG. Het ministerie van Economische Zaken is opnieuw nalatig geweest bij de aanmelding van regels bij de Europese Commissie. Daardoor zijn mogelijk honderden regels ongeldig. Het betreft een soortgelijke zaak als de 'Securitel'-affaire in 1997. Dat concluderen deskundigen en betrokkenen uit een niet eerder opgemerkt vonnis van de Haagse rechtbank in april dit jaar.

Het draait om de 36 Nederlandse product- en bedrijfschappen, het 'middenveld' van ondernemend Nederland. Deze schappen leggen jaarlijks namens de rijksoverheid voor circa 650 miljoen gulden heffingen op aan tienduizenden bedrijven voor onder meer gezamenlijk onderzoek of collectieve reclame. De heffingen die de schappen zo innen zijn echter volgens Europees recht naar alle waarschijnlijkheid ongeldig.

In het Haagse vonnis wordt een heffing van het Hoofdbedrijfschap Ambachten aan ondernemingen in de optiekbranche nietig verklaard omdat het ministerie de regeling had moeten melden bij de Europese Commissie.

De gevolgen van het vonnis voor de 36 schappen zijn catastrofaal, zegt de advocaat van de optiekbedrijven, mr. S. Vlaar van het Amsterdamse kantoor Boukema Weesing & Van Alderwegen. “Met dit vonnis is vastgesteld dat iedere bestemmingsheffing van een product- of bedrijfschap in Brussel moet worden aangemeld”, zegt hij. “Nu dat niet is gebeurd, zijn al deze heffingen (..) in al hun onderdelen nietig. Zij moeten ongedaan worden gemaakt en kunnen worden teruggevorderd”, aldus Vlaar. Dit levert volgens hem “financiële problemen op die de schappen niet de baas kunnen”.

Het kabinet heeft de Kamer overigens al in 1992 meegedeeld dat aanmelding van deze heffingen in Brussel verplicht is. Het Hoofdbedrijfschap Ambachten zegt er in 1996 bij Economische Zaken vergeefs op te hebben aangedrongen de heffing in Brussel te melden uit vrees de procedure tegen de optiekbedrijven te verliezen. Het ministerie, dat in de 'Securitel'-affaire vergelijkbare waarschuwingen negeerde, zegt dat de fout bij het schap ligt. De melding is achterwege gebleven omdat het schap dit eerder onnodig vond, aldus een woordvoerder.

Het vonnis volgt op een slepend conflict tussen ketens uit de optiekbranche, zoals Pearle en Hans Anders, en het Hoofdbedrijfschap Ambachten. Pearle c.s. menen dat zij door het schap ten onrechte zijn gedwongen mee te betalen aan collectieve reclame voor de branche. Bij de rechtbank betoogden zij met succes dat de heffing ongeldig was nu aanmelding in Brussel achterwege is gebleven.