Watertekort op Grieks-Cyprus

ATHENE, 12 AUG. Een gebrek aan water heeft er op Cyprus toe bijgedragen dat door de grote hitte de afgelopen dagen zeker 56 mensen om het leven zijn gekomen. Slechts om de dag, en soms nog minder vaak, kan deze zomer water worden geleverd op Grieks-Cyprus. Ook het door Turkije bezette noorden heeft waterproblemen, maar daar zijn de vooruitzichten gunstiger doordat sinds kort drinkwater in enorme zakken wordt aangevoerd vanaf het Turkse vasteland, dat zeer waterrijk is.

Twee weken geleden kwam president Demirel als eerste Turkse staatshoofd naar het eiland om de komst van het eerste water luister bij te zetten. De sinds 1964 opererende Turkse zender Bayrak, door de Grieken nog steevast 'illegaal' genoemd, bracht beelden van heerlijk plenzende kinderen in de hitte die toen al heerste. Voor het eerst kwamen er perspectieven op een ontwikkeling, waarbij het Turkse noorden het driemaal welvarender Griekse zuiden zou inhalen.

De Turks-Cyprische leider Denktas die zich “president van de Turkse Republiek Noord-Cyprus” noemt, zei grootmoedig dat ook de Grieken op het eiland van het water mochten profiteren, “mits ze zich wisten te gedragen”. Daarmee bedoelde hij dat de Grieks-Cyprioten zijn republiek zouden moeten erkennen. Alleen Ankara onderhoudt daarmee diplomatieke relaties.

Uit de mond van de bezoekende president Demirel kwamen echter geluiden die bij Turks-Cyprische bewindslieden enig wenkbrauwfronsen moeten hebben opgeroepen. Hij kondigde aan dat het water uit Turkije nog maar een begin was. Er zou ook een treinverbinding onder de zee komen (dat wordt dan de eerste trein sinds een kleine eeuw die op het eiland gaat rijden). “Turks-Cyprus wordt economisch een provincie van Turkije”, zei hij.

Het woord 'provincie' kan Denktas en de zijnen onmogelijk plezierig in de oren klinken, al hebben ze tot nu toe nog geen kik gegeven. In de Turkse zone heeft zich de laatste jaren onwillekeurig een bestuurlijk establishment ontplooid. Bovendien maakt Denktas van “erkenning” van zijn republiek nu juist het kernpunt bij de steeds doodlopende onderhandelingen met de Griekse Cyprioten. Zolang dit niet is gebeurd, kan er ook van toetreding tot de EU voor het eiland als geheel geen sprake zijn, zegt hij steeds.

Denktas zit ook in maag met een uitspraak van het Europese Hof voor de Mensenrechten in Straatsburg, dat Turkije een schadevergoeding moet betalen voor wat een Cyrpiotische vrouw was kwijtgeraakt na bij de Turkse inval in 1974. Toen twee weken geleden het Hof deze claim toewees (Ankara zal ruim een miljoen gulden moeten betalen) was dat voor de Grieks-Cyprioten juridisch een even grote zege als het water uit Turkije voor de Turks-Cyprioten was.

    • F.G. van Hasselt