Mondiale koersval heet nu nog correctie

De glijvlucht van de koersen op de internationale effectenbeurzen versnelde gisteren onverwacht hard. Vanochtend zette een licht herstel in. De Azië-crisis bijt. Amerika vertraagt. Zit Europa klem?

ROTTERDAM, 12 AUG. De angst is terug. Niet alleen de angst onder beleggers dat de Azië-crisis een grotere invloed heeft op de winsten van bedrijven in Amerika en Europa. Maar ook de angst van een financiële crisis die kan worden ontketend door een devaluatie van de Chinese yuan.

Op beurzen van Hongkong tot New York werden aandelen van financiële bedrijven gedumpt. “Amerikaanse beleggers gooien nu alles eruit”, observeerde een Nederlandse vermogensbeheerder gisteren. Op de Amsterdamse effectenbeurs ging de koers van ING ging met 6,5 procent (9,10 gulden) onderuit naar 131,50 gulden. De reactie van beleggers riep onder de veteranen op de financiële markten herinneringen op aan de zwarte dagen van de Zuidamerikaanse schuldencrisis begin jaren tachtig, toen aandelen van banken besmet waren.

Het somberste scenario nu is dat een Chinese devaluatie tot een concurrentieslag in de regio zal leiden die de laatste reserves van het bedrijfsleven verwoest. Daardoor nemen de risico's voor de financierende banken van wanbetalende bedrijven schrikbarend toe. De somberheid wordt gevoed doordat het vertrouwen in een door de overheid geleide sanering van het geteisterde Japanse bankwezen een dieptepunt nadert.

De grote internationale banken zijn innig met elkaar verbonden door een netwerk van financiële relaties. Als de domino's vallen en de lokale overheden met zichzelf geen raad weten, komt elke internationale bank van betekenis in de gevarenzone.

De onstuitbare daling van de Japanse yen was gisteren aanleiding tot overleg op Amerikaanse topniveau tussen president Clinton en minister van financiën Rubin. De angst voor een bankencrisis typeert de stemming onder beleggers, die de aandelenkoersen de afgelopen drie weken in Amsterdam meer dan vijftien procent omlaag heeft gesleurd.

Op de Amerikaanse en Britse beurzen is de teruggang rond tien procent. Correctie heet dat in het geruststellende jargon op de financiële markten.

Correcties en ernstiger schokken zijn de afgelopen anderhalf jaar een en ander maal opgetreden zonder dat de trend van stijgende koersen werd doorbroken. De natuurlijke reactie van beleggers bij een koersval op de aandelenmarkt is een vlucht in de zekerheid van staatsobligaties. Koersen van obligaties stijgen, de rente daalt naar nieuwe dieptepunten, zodat de verleiding om toch maar weer in aandelen te beleggen haast onweerstaanbaar wordt. De golf van particulier beleggingsgeld in Amerika, dat de pensioenen van de baby boomers moet veiligstellen, blijft maar naar Wall Street rollen. Golven van 15 tot 20 miljard dollar, per maand.

De bijtende Azië crisis tast het vertrouwen in de ononderbroken economische groei in Amerika aan. Zijn de huidige beurskoersen nog te handhaven als de winstgroei van smaakmakende bedrijven terugvallen tot bijna stagnatie? De gisteren aangekondigde fusie van olieconcerns BP en Amoco onderstreept dat managers van grote bedrijven niet langer willen vertrouwen op hun huidige schaalgrootte. Zelfs de kanjers in het bedrijfsleven verliezen onder invloed van intensievere concurrentie hun macht om zelf de prijzen van hun producten vast te stellen, constateert een grote belegger.

In Europa waren de economische vooruitzichten zonniger. Consumentenbestedingen trekken de groei omhoog, reorganiserende bedrijven krikken hun winstmarges op. Tegen de achtergrond van verzwakkende vooruitzichten in Amerika neemt de twijfel toe. Een onderzoek van de zakenbank Merrill Lynch naar de verwachtingen van professionele beleggers over Europa's toekomst leverde gisteren een opmerkelijke daling op. De meerderheid van optimisten kalft af.

Zegt een pessimist:“Moet je voor deze verwachtingen nu de hoofdprijs op de beurs betalen.”