Marco Pantani blijft ook Friese cols de baas

Door een stom toeval slaagde Surhuisterveen er net als Roosendaal in om Marco Pantani aan de start van het plaatselijke criterium te krijgen. Sinds Laurent Fignon had geen Tourwinnaar het Friese dorp aangedaan.

SURHUISTERVEEN, 12 AUG. Het startpistool van de tijdelijke bazin van Nederland weigerde. Even stond vice-premier Annemarie Jorritsma in haar spreekwoordelijke hemd. De winnaar van de Giro en van de Tour de France, Marco Pantani, stond erbij en keek ernaar, met de armen rustend op het stuur van de 7.800 gram lichte Bianchi, de fiets waarmee de rasklimmer dit jaar beide ronden won. Het Friese tafereeltje, dat volgde op een hoempapa-versie van het provinciale volkslied, deed hem zichtbaar plezier.

Hoofdagent Anne van der Heide fungeerde als troubleshooter. Hij friemelde even aan het startpistool, waarna Jorritsma, die de in het buitenland vakantie vierende premier Kok waarneemt, alsnog het peloton kon wegschieten voor de zeventiende profronde van Surhuisterveen. Het enige profcriterium in Friesland en met dat van Emmen in Drente een van de twee profcriteriums in het noorden van het land, kende een paar uur later de mooiste winnaar: Marco Pantani, de man in de gele trui met startnummer 1. Een fraaie revanche voor zijn tweede plaats van 1997 in Surhuisterveen, toen Jeroen Blijlevens won.

“Tijdens mijn vakantie heb ik hem gefotografeerd tijdens de afdaling van de Galibier”, zegt Van der Heide, die op 27 juli in de Alpen getuige was van de geslaagde machtgreep van Il Piccolo Diavolo naar de gele trui. Net als de Friese jongens bij de start was het de politieman gelukt de handtekening van de Italiaan op die ene foto uit de Alpen te krijgen, met dank aan Joop Atsma, voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Wielerunie (KNWU) én prominent inwoner van Surhuisterveen.

Al om drie uur gistermiddag meldde het duiveltje zich in het Friese dorp bij huize Atsma. De campionissimo en zijn ploegmakker Fabiano Fontanelli waren door de organisatie van het criterium van Roosendaal afgezet bij de woning aan de Groningerstraat. Het pand was gemakkelijk te herkennen, omdat in de tuin een vlag wapperde van de wereldkampioenschappen wielrennen, die in oktober in het Limburgse Valkenburg worden gehouden. Aan dezelfde vlaggenstok hing een banier met Friese pompeblêden. De organisatie van het criterium van Surhuisterveen ontfermde zich over de man die de Tour redde en bracht de 28-jarige held onder in een hotel in het nabije Roden.

Terwijl Pantani en Fontanelli zich opfristen, verzamelde het Friese establishment - een vice-premier uit Bolsward, een met haar carpoolende gedeputeerde en de plaatsvervangend Commissaris van de Koningin - en kopstukken uit de wielrennerij (bondscoach Gerrie Knetemann) en uit de amusementsindustrie (pianist Tonny Eyk, als wielerliefhebber en vader van wielerprof Patrick) zich in de tuin van Atsma. Vooral de kennismaking tussen de zomers geklede Eyk (korte broek, bootschoenen) en de representatief ogende Jorritsma (pumps, knalrode jurk) was allerhartelijkst. Tegen zevenen baande het gezelschap zich tussen de braderiestands een weg naar de start- en finishplaats aan De Kolk.

Pantani zou deze week eigelijk criteriums rijden in Frankrijk, zegt Joop Heida, voorzitter van het plaatselijke wielercomité. Na een Tour de France die de boeken ingaat als de Tour de Dope, voelde de gele-truidrager er niets voor om als een aapje naar de pijpen van het Franse publiek te dansen. Een paar criteriums in Nederland leken hem een waardig alternatief. Aangezien hij geen zin had om alleen voor de Draai van de Kaai in Roosendaal naar Nederland te komen, nam wielermakelaar Gerrie van Gerwen vorige week maandagochtend contact op met Surhuisterveen, eenvoudigweg omdat daar het eerstvolgende criterium na Roosendaal wordt verreden.

“Om kwart voor tien kregen we een telefoontje van Van Gerwen”, herinnert Heida zich. “En om half twee was een persconferentie over ons criterium gepland. De eventuele deelname van Pantani gaf uiteraard een geweldige druk op ons budget van 225.000 gulden. Maar na een paar telefoontjes naar onze hoofdsponsors waren we er om kwart over één uit. Omdat we de winnaar van de Tour hier konden krijgen, voor het eerst sinds elf jaar toen Fignon hier twee keer achter elkaar is geweest, hebben ze snel met de geldbuidel gerammeld.”

Pantani vond het helemaal niet zo raar, fietsen in een provincie zonder cols, waar het hoogste punt slechts achtenhalve meter boven NAP ligt. Het hoogste punt in het criterium van Surhuisterveen was 1,66 meter, aldus gemeentelijk technisch medewerker P. Banga. “En de finish ligt op 89 centimeter boven NAP”, voegde hij er aan toe. “Na de grote ronden zijn dit soort wedstrijden wel prettig”, zei Pantani. “Gemakkelijk? Helemaal niet. Met al die bochten moet je nog goed oppassen.”

Vanochtend om acht uur vertrok Pantani vanaf vliegveld Eelde naar Brussel, waarvandaan hij een vlucht naar Italië nam. “Ik ga thuis lekker tien dagen niks doen.” Cesenatico, het stadje aan de Adriatische Zee, mag de klimmer van goud anderhalve week koesteren. Pantani laat de Ronde van Spanje aan zich voorbijgaan, en daarmee de kans om drie grote ronden in één jaar op zijn naam te schrijven.

Knetemann kon zich gisteren één Nederlandse renner herinneren die bij de Vuelta, de Giro én de Tour aan de start verscheen: Fedor den Hertog. “Maar in geen van de drie is hij aangekomen.” Pantani achtte zich voor een derde rondezege niet kansloos. “In principe zou het mogelijk zijn om in Spanje te winnen, maar op het moment staat mijn hoofd er niet naar.” Het is zelfs de vraag of Marco Pantani begin oktober in Valkenburg aan de start verschijnt van het WK.

    • Ward op den Brouw