Kabel voor forensen en toeristen

Personenvervoer via de kabelbaan, als het aan een paar wethouders ligt heeft de 'luchtgondel' niet alleen een functie in de Alpen. Heeft de kabelbaan ook in Nederland toekomst?

ALMERE, 12 AUG. 's Ochtends en 's avonds vol met forensen, de rest van de dag met toeristen. Wethouder C. van Bemmel van Almere is al erg enthousiast. Binnen een half uur met een kabelbaan over het IJmeer naar Amsterdam. De gemeente Almere wil naar deze nieuwe vervoerswijze een studie laten verrichten. De VVD-wethouder gaat al uit van een positief resultaat. “Een kabelbaan kost een kwart van het aanleggen van een nieuw spoor. En wat is nou mooier om over het water naar Amsterdam te zweven?”

Niet alleen Almere heeft plannen voor een kabelbaan. Deze week kwam ook de Hilversumse wethouder van verkeer A. Haye met het idee een kabelbaan van bijna dertig kilometer aan te leggen. Dit luchtvervoer zou via een ring de gemeenten Hilversum, Bussum, Naarden, Blaricum, Huizen en Laren moeten verbinden en zo een bijdrage leveren aan de bereikbaarheid van het Gooi. Volgens Haye kost de kabelbaan “ruwweg” tachtig miljoen gulden.

Snel, veilig, milieuvriendelijk en comfortabel zijn volgens de beide wethouders de voordelen van hun plannen. Ze zijn afzonderlijk op het idee gekomen. Maar de gemeente Almere vermoedt dat Hilversum en Almere de afgelopen tijd zijn benaderd door dezelfde projectontwikkelaar, van wie ze de naam nog niet willen onthullen. Wethouder Haye (Leefbaar Hilversum) heeft het plan op persoonlijke titel opgesteld zonder ambtelijke ondersteuning. Hij wil het op 26 augustus inbrengen in het overleg met de andere gemeenten. De woordvoerder van de gemeente Hilversum noemt het “prematuur” dat Haye al met het plan naar buiten is gekomen zonder dat er overleg is geweest in het college van B en W. Haye is nu zelf met vakantie.

Wethouder Van Bemmel heeft begin september nader overleg met de projectontwikkelaar, die samenwerkt met een Oostenrijks bedrijf dat kabelbanen aanlegt. Hij wil daarna een haalbaarheidsstudie laten doen. De kabelbaan naar Amsterdam zou moeten gaan lopen vanaf Almere Poort, een nieuwe woonwijk waar onder meer een voetbalstadion en sporthal komen, naar IJburg en het Centraal Station. De gondels met veertig personen zouden volgens Van Bemmel om de tien minuten moeten vertrekken. Almere begint steeds meer last te krijgen van de files en overvolle treinen richting Amsterdam. Van Bemmel verwacht dat veel forensen van de kabelbaan gebruik zullen maken en dat daarnaast deze ook aantrekkelijk zal zijn voor toeristen. “Wat is een dagje Amsterdam dan nog zonder een reisje over het IJ?” Hij denkt dat het met de zichtvervuiling boven het IJ wel zal meevallen. Nu staan er ook hoge elektriciteitsmasten. Hij vindt een kabelbaan veel beter dan de eerder geopperde plannen om tunnels (zoals een fietstunnel die de fietsers wind in de rug blaast) naar Amsterdam aan te leggen. “Die zijnveel duurder en het is toch helemaal niet leuk om door een donkere tunnel te reizen.” Van Bemmel wil gaan overleggen met de gemeente Amsterdam.

Ook de Hilversumse wethouder Haye ziet kansen voor een kabelbaan, waarbij gondels voor vier à zes personen met een snelheid van meer dan twintig kilometer per uur rondgaan. “We kunnen de cabines boven natuurgebied laten zweven of over bestaande wegen of langs een bomenrij”, schrijft de wethouder. Grondverwerving zal nauwelijks nodig zijn en steunpilaren kunnen op bestaande gebouwen worden geplaatst. Commerciële exploitatie is volgens Haye haalbaar, omdat reizigers en toeristen “massaal” gebruik zullen maken van het vervoermiddel. De kosten voor de aanleg zouden zo'n drie miljoen gulden per kilometer bedragen. Die berekening is optimistisch, meent P. van der Groen, projectleider van de kabelbaan die Nijmegen over de Waal wil aanleggen. Sinds 1990 studeert Nijmegen op een plan om de stadsuitbreiding aan de overkant van de rivier met een kabelbaan te ontsluiten. Gedacht wordt aan een traject van 3,5 kilometer met vijf stations. De kosten bedragen 40 tot 50 miljoen gulden per kilometer. Alleen al de stations kosten tien miljoen gulden per stuk, maar Nijmegen hoopt geld te verdienen via een koppeling met hoogwaardige functies. Die combinatie is “minstens zo complex als de kabel zelf”, aldus Van der Groen. Zo is er een plan voor een warenhuis op Plein '44 met een station op het dak. In 1999 en in 2001 zal de gemeenteraad nog belangrijke besluiten moeten nemen. “Je mag niet zo maar een draadje over iemands land hangen”, weet Van der Groen. Bezwaren wegens ongewenste inkijk en ander ongerief moeten worden overwonnen.

Een plan uit 1994 om in Arnhem een kabelbaan aan te leggen van het Centraal Station naar winkelcentrum Kronenburg is een stille dood gestorven. Vanwege de hoge stations bleek de kabelbaan ruimtelijk moeilijk in te passen. Bovendien was de exploitatie niet rond te krijgen, verwachtte de gemeente. “We hebben hier met bussen en trolleybussen al twee vervoerssystemen. Een derde is te veel van het goede”, zegt een woordvoerder.