Clinton: ik ben de oudste man van mijn generatie

Washington maakt zich op voor het eindspel in de Lewinsky-affaire. President Clinton gedraagt zich intussen alsof hij wel belangrijkere zaken aan zijn hoofd heeft.

WASHINGTON, 12 AUG. Onverstoorbaar doet de Amerikaanse president Clinton dezer dagen zijn werk. Hij reist door het land, houdt spreekbeurten over de gezondheidszorg en het milieu, reageert met troostende en vastberaden woorden op de bomaanslagen in Afrika, en zamelt onderweg ook nog geld in voor zijn partijgenoten. Zijn zelfverzekerde verschijning lijkt te zeggen: hier staat uw president, hij wordt niet opgeslokt door een zeker schandaal dat politiek Washington en de media zo bezighoudt.

Maandag wordt de president onder ede gehoord in de Lewinsky-affaire, een cruciaal moment in de kwestie en mogelijk ook in zijn presidentschap. Maar als hij nerveus of bezorgd is over zijn getuigenis, dan laat hij daar in het openbaar in elk geval niets van merken.

In zijn toespraken gaat hij niet op de kwestie in, maar beperkt hij zich tot staatszaken.

Alleen een heel enkele keer laat hij merken dat het schandaal aan hem vreet. Met een toespeling op zijn grijze haren zei hij deze week schertsend tegen een zaaltje Democraten in Chicago: “Ik ben de oudste man van mijn generatie, ik ben de oudste man van mijn leeftijd.”

Maar terwijl de publieke Clinton het schandaal negeert, is de voor de camera's onzichtbare Clinton er intensief mee bezig. Het gaat in de affaire-Lewinsky om een vermeende seksuele verhouding van de president met een vroegere stagiaire op het Witte Huis. De vraag is of Clinton gelogen heeft over de affaire met Monica Lewinsky, of hij haar tot meineed heeft aangezet en of hij heeft geprobeerd de rechtsgang te belemmeren. Met zijn advocaten bereidt hij zich grondig voor op het verhoor, dat hem maandag door aanklager Starr of zijn medewerkers zal worden afgenomen.

Clintons raadslieden hebben geprobeerd uit te vinden over welke informatie Starr precies beschikt, om Clinton maandag voor verrassingen te behoeden. Aan de hand van gedetailleerde afsprakenlijsten van de president, telefonische boodschappen die voor hem zijn achtergelaten, bezoekerslijsten van het Witte Huis en de aantekeningen van de assistent die van uur tot uur bijhoudt wat de president elke dag doet, reconstrueren ze de periodes waarover Clinton naar verwachting ondervraagd zal worden. In een rollenspel zullen ze hem alvast zoveel mogelijk lastige vragen stellen.

De getuigenis van de president zal maandag per videoverbinding rechtstreeks getoond worden aan de grand jury, de geheime kamer van onderzoek in de kwestie. Daarom is niet alleen wát Clinton zegt van belang, maar ook hóe hij het zegt en hoe het overkomt op een televisiescherm.

Pagina 5: Partijgenoten nerveuzer

Clintons oude vriend Harry Thomason, een televisieproducent uit Hollywood die de president in januari al adviseerde hoe hij op televisie op een overtuigende manier kon ontkennen dat hij een verhouding met Monica Lewinsky had, zal de komende dagen opnieuw helpen bij het coachen van de president. Gisteren moest Thomason in Washington zelf voor de grand jury verschijnen, om vragen over affaire te beantwoorden.

Clintons persoonlijke advocaat David Kendall trok er gisteren enkele uren voor uit om achter gesloten deuren, en in aanwezigheid van een rechter, de videoband te bekijken van het verhoor dat de advocaten van Paula Jones de president op 17 januari afnamen. Kendall kan daaruit ideeën putten voor de presentatie en de strategie voor komende maandag.

Het onderzoek van aanklager Starr lijkt gericht op het testen van de geloofwaardigheid van die getuigenis, waarin Clinton onder ede ontkende dat hij een seksuele verhouding had met Lewinsky. Blijft Clinton maandag bij die ontkenning, nuanceert hij haar of komt hij erop terug?

Niet bekend

Clintons partijgenoten worden ondertussen steeds nerveuzer over de hele kwestie. Met minder dan drie maanden te gaan tot de tussentijdse verkiezingen, vrezen ze dat het schandaal hun kansen verpest om het Huis van Afgevaardigden op de Republikeinen te heroveren.

Weliswaar geniet de president blijkens opiniepeilingen nog altijd grote waardering voor de manier waarop hij zijn ambt vervult, maar niemand twijfelt eraan dat het publieke sentiment kan omslaan als Clinton zou toegeven dat hij onder ede gelogen heeft of als Starr voor de verkiezingen een vernietigend rapport over zijn bevindingen uitbrengt aan het Congres.

Hillary Clinton had deze week aanvankelijk alvast naar het vakantieadres op Martha's Vineyard zullen vertrekken, waar zij en haar man de laatste twee weken van augustus zullen doorbrengen. Maar nu blijft ze deze week toch maar in Washington, naar wordt aangenomen om te helpen bij de voorbereiding van Clintons getuigenis komende maandag.

Dat ook zij het hoofd niet laat hangen bleek gisteren in een interview met de krant Arkansas Gazette-Democrat. Deze keer gaf ze niet een “reusachtige rechtse samenzwering” de schuld van de problemen van haar man, zoals ze begin dit jaar deed, maar een vooringenomenheid tegen Arkansas. “Ik denk dat veel hiervan voortkomt uit een vooroordeel tegen onze staat”, zei ze. “Ze zouden dit niet doen als we uit een andere staat kwamen.”