Klassiekers op Herhaling

Foto: Rechts Amerika slaagde een zucht van verlichting toen de comedy-serie MASH in 1983 na 251 afleveringen van het beeldscherm verdween. Elf seizoenen lang had chirurg Hawkeye de tegencultuur laten zegevieren in zijn Koreaanse veldhospitaal. Tientallen bureaucraten, communistenjagers, zedeprekers en potentaatjes moesten het afleggen tegen zijn anarchistische humor.

Maar de scherpte was er in 1983 wel af. De film M*A*S*H (1970) van Robert Altman vormde de basis voor de tv-serie. M*A*S*H was een harde satire op het leven in een militair ziekenhuis in Korea - lees: Vietnam. Hawkeye en zijn vrienden houden zich tussen het opereren door vooral bezig met het stoken van alcohol, het jagen op verpleegsters en het verstoren van de orde. Wie hen dwarszit, wordt te gronde gericht. Zo verdoven ze een lastige generaal en fotograferen hem met Japanse hoeren om hem te chanteren. Of ze zenden een buitenechtelijke escapade van de preutse dienstkloppers Frank Burns en majoor Houlihan via de intercom uit ('kiss my hot lips').

Ook in de tv-serie zette Hawkeye aanvankelijk the powers that be in hun hemd. Maar de toon was milder en werd vanaf het zesde seizoen soms akelig sentimenteel. Verschuivingen in de cast haalden de angel eruit. De door en door onsympathieke Frank Burns maakte als boksbal van Hawkeye plaats voor de aristocraat Charles Emerson Winchester III. Henry Blake, de ruggengraatloze commandant, ruimde het veld voor de vaderlijke ijzervreter Sherman T. Potter. Hawkeye worstelde steeds vaker met zichzelf en zocht bijstand bij een begripvolle therapeut. En korporaal Klinger droeg niet langer jurken.

Streden in MASH eerst twee vijandige kampen om de ziel van Amerika, in de loop van de jaren zeventig veranderde het veldhospitaal in één grote familie. Een familie die wel eens kibbelde, maar uiteindelijk voor elkaar door het vuur ging. MASH was in dat opzicht een spiegel van de jaren zeventig. De generatiekloof werd gedicht, het Ik-tijdperk brak aan en MASH verbraafde.

Mash, op doordeweekse dagen, rond 23.00 uur op TV10.