Homoliefde in kerk

Halleluja! Halleluja! Halleluja! Zo klonk het vele malen bij de internationale homozangdienst vorige week in de gereformeerde Keizersgrachtkerk in Amsterdam. Het was er propvol en er werd gezongen dat het een lieve lust was op deze avond, die door een landelijke evangelisch-charismatische organisatie van homochristenen was belegd. Elke maand komen ze bijeen. Dit keer ter gelegenheid van de Gay Games, ook al voelen ze zich daarbij nauwelijks thuis.

Zo was er een uitbundig zingen, klappen, huilen, juichen voor de Heer aan wie “we onze zonden willen voorleggen” en “die ons in liefde als vrienden aanvaardt”. Een paar dagen eerder was er op zondagavond in een andere kerk aan het Oudekerksplein, midden in de Amsterdamse rosse buurt, al een oecumenische gebedsdienst ter gelegenheid van de Gay Games geweest. Terwijl buiten de kerk hier en daar tegen het verschijnsel van de 'tegennatuurlijke liefde' werd geprotesteerd, kwamen daarbinnen tegen de vijftienhonderd deelnemers aan de homospelen en geïnteresseerden bijeen. Om op een liturgisch verantwoorde manier onder woorden te brengen hoe goed en liefelijk het is als vrienden samen een te zijn en daarvoor de Heer te prijzen. Want wie zich niet vrij voelt om alleen met mannen of alleen met vrouwen van het volle leven te genieten, beleeft niet de vrijheid zoals Jezus die heeft bedoeld, gaf dominee Lideke In 't Veld, remonstrants predikant in Haarlem, te verstaan.

Een jaar lang was er door vier pastores van katholieken en protestantsen huize, aan de voorbereiding van de bijzondere dienst gewerkt. Het moest in elk geval heel stijlvol worden. De bekende dansende dominee Kobus moest er optreden en er moest mooi gezongen kunnen worden. Mooi en feestelijk. Maar er moest ook ruimte zijn voor de christelijke schlager van de homobeweging, het lied Ubi caritas et amor, ibi Deus est (waar genegenheid is en liefde, daar is God). En er moest gesproken worden. Over vriendschap als roeping door de r.-k. priester Frans Bossink, over vriendschap als bevrijding door dominee In 't Veld en over vriendschap als lichaamstaal door dominee Sytze de Vries, de predikant van de Oude Kerk.

De Nederlandse samenleving zit volgens In 't Veld nog stampvol clichés en codes hoe mannen en vrouwen zich moeten gedragen. En nog altijd denken de meeste mensen diep in hun hart dat een man zonder vrouw en omgekeerd geen volkomen bevredigend leven kan leiden. Maar tegelijk staat volgens de vrijzinnige predikante die een paar jaar geleden haar 'coming out' heeft beleefd, ook vast dat homoseksualiteit in de Nederlandse kerken in het algemeen 'geen enkel punt' meer vormt. Ook op homoseksuele en lesbische predikanten rust volgens haar geen taboe meer. “Men mag en wil het wel weten, maar het moet niet te dichtbij komen, het moet niet al te zichtbaar worden”, redeneert de doorsneekerkganger volgens haar.

Tegenover de homo-acceptatie in Nederland waar diverse kerken zijn die zegening van niet-huwelijkse levensverbintenissen hebben aanvaard, staat de onverdraagzaamheid bij veel kerken in het buitenland. Niet alleen is de Anglicaanse kerk wereldwijd zeer verdeeld over de toelating van homopriesters, maar ook de internationale oecumenische beweging. Voor de Wereldraad van Kerken in Genève vormt christelijke homo-acceptatie een mogelijke splijtzwam omdat de oosters-orthodoxe kerken daar niets van moeten hebben. Met gevolg dat de Wereldraad die dit jaar vijftig jaar bestaat en daar in december in Harare (Zimbabwe) voor bijeenkomt, het gevaar loopt een zeer verdeeld jubileum te moeten vieren.

Dominee In 't Veld die in Harare van de partij zal zijn, noemt het riskant om in Zimbabwe, dat zijn grenzen voor hoeren en homo's gesloten houdt, de acceptatie van homoseksualiteit aan de orde te stellen. Officieel kan het volgens haar niet. Dus zullen we het met aparte workshops buiten het hoofdprogramma om moeten doen. In elk geval zullen de Gereformeerde Kerken in Nederland in Zimbabwe actief willen zijn om uit te dragen hoe het kerkelijke acceptatieproces van homoseksuelen in Nederland is verlopen.

    • Frits Groeneveld