Het onderzoek kan jaren duren; Amerika: vergelding voor bomaanslagen

WASHINGTON, 10 AUG. De Amerikaanse regering belooft vergelding als mocht blijken dat regeringen van andere landen verantwoordelijk zijn voor de bomaanslagen op ambassades van de Verenigde Staten in Kenia en Tanzania. Tegelijk waarschuwen de Amerikaanse autoriteiten dat het onderzoek naar de toedracht van de aanslagen, waarbij twaalf Amerikanen om het leven kwamen, nog jaren kan duren.

“Het geheugen van de Verenigde Staten is heel goed, en onze macht reikt erg ver”, zei minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright gisteren. “Geen van dit soort misdaden verjaart.” Albright wilde niets zeggen over groepen en landen die Washington verdenkt van betrokkenheid bij de aanslagen.

Zaterdag kwamen in het Witte Huis president Clintons hoogste adviseurs voor buitenlands en veiligheidsbeleid bijeen voor overleg: de ministers van Buitenlandse Zaken (Albright), Defensie (William Cohen) en Justitie (Janet Reno), Nationale Veiligheidsadviseur Sandy Berger, FBI-directeur Louis Freeh en CIA-directeur George Tenet.

De president, die bij dat beraad niet aanwezig was, zei zaterdag in zijn wekelijkse radiopraatje:“Amerikanen zijn voor een deel doelwit van terrorisme omdat wij actief vrede en democratie bevorderen, en omdat we één front vormen tegen terrorisme. Als we daar ook maar enige verandering in aanbrengen, als we onze diplomaten en onze troepen terugtrekken uit de probleemgebieden in de wereld, als we degenen die risico's lopen voor de vrede de rug toekeren, dan bezorgen we het terrorisme een overwinning die het niet mag en zal krijgen.”

Hoe ernstig Washington de aanslagen neemt, bleek ook uit het grote aantal bewindslieden dat op de zondagse politieke discussieprogramma's op televisie verscheen om te herhalen dat alles in het werk wordt gesteld om de daders te achterhalen.

Minister Cohen zei dat het “jaren kan duren”, maar “uiteindelijk zullen we de personen die hiervoor verantwoordelijk zijn opsporen”. Hij noemde de terroristische actie “goed gecoördineerd”. “Dit was geen actie van een geïsoleerd individu, een gek”, aldus Cohen.

“Tegen staten die het terrorisme steunen, reageren en vergelden we zo snel mogelijk. Dat hebben we gezien met Moammar Gaddafi in Libië”. In 1986 bombardeerde de Amerikaanse luchtmacht de Libische hoofdstad Tripoli, als vergelding voor Libische betrokkenheid bij een bomaanslag op een discotheek in Berlijn, negen dagen eerder, waarbij twee Amerikaanse militairen en een Turkse vrouw omkwamen. Albright zei dat Washington “passende actie” zal ondernemen als mocht blijken dat de aanslagen gepleegd zijn met steun van staten.

Veiligheidsadviseur Berger zei over het onderzoek: “We zijn hier heel intensief mee aan de slag. Er is informatie waarmee we kunnen werken.” Hoewel hij niet wilde speculeren over mogelijke daders, zei hij over berichten dat een totnogtoe onbekende groepering, het Islamitische Leger voor de Bevrijding van Heilige Plaatsen, de aanslagen zou hebben opgeëist: “We nemen dat allemaal serieus.”

Albright erkende dat ook berichten onderzocht worden als zou de Saoedische banneling Osama bin Laden achter de aanslagen zitten.

“Het is duidelijk dat hij betrokken is geweest bij de financiering van terrorisme. Hij heeft toespraken gehouden die erg anti-Amerikaans waren. Maar ik wil geen commentaar op dit onderzoek geven.”

De regering in Washington bevestigt dat de ingang van de ambassade in Dar es Salaam beveiligd was met een video-camera, die daders eventuele gefilmd kan hebben. Maar nog niet duidelijk is of de videoband van de momenten voor de aanslag, nog bestaat.

In The New York Times schreef de invloedrijke buitenlandcommentator Thomas Friedman gisteren dat de Lewinsky-affaire een eventuele Amerikaanse vergeldingsactie zal compliceren. “Iedereen in binnen- en buitenland die op zoek is naar een excuus om in deze kwestie tegen een Amerikaanse vergeldingsactie te zijn, zal beweren dat president Clinton alleen optreedt om de aandacht af te leiden van zijn compromitterende contacten, en dat zal het vergaren van diplomatieke steun verder bemoeilijken”, aldus Friedman. Albright noemde dergelijke suggesties “belachelijk”.

Friedman stelt ook dat de Verenigde Staten met deze aanslagen de prijs betalen voor het ongestraft laten van eerdere aanslagen. Hij verwees met name naar de bomaanslag op een Amerikaanse militair complex in Saoedi-Arabië, in juni 1996, waarbij 19 Amerikaanse militairen omkwamen.

“De Saoedi's hebben nooit al het bewijsmateriaal overgedragen, omdat een deel ervan wijst op betrokkenheid van Iran. De Saoedi's waren tegen een Amerikaanse vergeldingsactie tegen Iran, waar zij vervolgens de tegenreactie van zouden moeten opvangen. Het Witte Huis is in feite gezwicht voor de Saoedische wensen. Maar als mensen geloven dat ze de Verenigde Staten ongestraft kunnen aanvallen, dan zullen ze in de verleiding komen het nog eens te doen.”